تفسیر قرآن

خداوند به يهود نعمت هايي چون انبيای بسيار برای هدايتشان عنايت فرمود، امّا به جای شکرگزاری انبيا را هم کشتند، هيچ ملّتی هم مانند آنان به ذلّت گرفتار نشد، چنان که اين آيه می فرمايد: هرجا که يهود باشند، مُهر خواري بر آن ها خورده، مگر به پيوندي از جانب خدا [پذيرش اسلام] و پيوندي از جانب مردم [پناهندگي به مسلمانان] چنگ زنند. يعنی يا بايد به سوى خدا بازگردند و خاطره‏اى كه از شيطنت و نفاق و كينه ‏توزى، از خود در افكار دارند بشويند و يا از طريق وابستگى به اين و آن به زندگى منافقانه خود ادامه دهند. آن ها به خشم خدا دچار شده و به بي چارگي دچار گشته اند؛ زيرا آيات خدا را انکار کردند، پيامبران را به ناحق کشتند، به انواع گناهان آلوده اند و به حقوق ديگران تجاوز می نمايند. تاريخ اين پیشگویی قرآن کریم و ذلّت یهود را تأييد می کند.

توضيح آن که بنا بر آيات قرآن كريم، هرگاه بندگاني که مرتکب گناهاني شده اند، اگر گناهانشان زياد نباشد، آن ها را با پند و اندرز و يا با گرفتار کردن در بلاها و سختي ها بيدار مي سازد؛ امّا اگر گناهانشان آن قدر زياد باشد که راه برگشت ندارند، خدا آن ها را به حال خود وامي گذارد، تا برگناهان خود بيفزايند و در نتيجه عذابشان هم سخت تر باشد.

مراد از «ضَرب ذلّت بر يهود» اين است كه خداى تعالىٰ حكم تشريعى به ذلّت آنان كرده، كه يكى از آثارش جزيه گرفتن است.

«حبل» تکرار شده؛ چون وقتى به خداى تعالىٰ منسوب شود، معنايش قضا و قدر و حكم تكوينى يا تشريعى اوست و وقتى به انسان ها نسبت داده شود، به معناى تمسّك عملى است.

بنا بر روايات، مراد از کشتن انبيا، كشتن آنان با شمشير نبوده، بلكه افشاى اخبار و اسرار آنان بوده، كه موجب سلطه‏ قدرت‏هاى ستمگر و قتل آنان مى‏ گرديده است. (كافى 2/371)

اين دو آيه چند پيشگويى مهم به مسلمانان است كه همه آن ها در زمان پيامبر اكرم (ص) عملى گرديد.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر