معنای آیه
در اين آيه مجدّداً بر اتّحاد و پرهيز از تفرقه و اختلاف تأکيد مي کند و مي فرمايد: اي مؤمنان، همانند كساني (يهود ونصارا) نباشيد، كه با داشتن دلايل روشن پراكنده شدند و اختلاف كردند، آنان عذابي بزرگ خواهند داشت.
يهود و نصارا به مذاهب بسياري تقسيم شدند و همين هم باعث شد، که هم در دنيا ابّهتشان از بين رفت وهم عذاب آخرت را براي خود خريدند.
پيامبر اکرم (ص) فرموده: يهود بعد از موسيٰ به 71 فرقه، مسيحيان 72 فرقه و امّت من بعد از من به 73 فرقه تقسيم خواهند شد. (عياشي و درّ منثور)
متأسّفانه مسلمانان هم بعد از پيامبر اکرم(ص) به گروه هاي متخاصم بسياري تقسيم شدند، تا آنجا که گاه سبّ و لعن يکديگر و حتّیٰ گاهي ريختن خون و بردن مال يکديگر را جايز مي¬دانستند و با يهود و نصارا و... دوست و متّحد می شدند؛ ولي با يکديگر خصومت و جنگ داشتند. و همين هم سبب شد، که مسلمان ها به کشورهاي بسياري تقسيم شوند، که قريب به اتّفاق آن ها تحت سلطه آمريکا و ساير استعمارگرانند.
ريشه تمام اين اختلافات مسلمین هم منافقين بودند، که قرآن در باره آن ها هشدارهاي فراوان داده بود؛ جائي که در زمان پيامبر (ص) جريانشان چنين بوده، معلوم است، كه بعد از آن حضرت چه خواهند کرد؟ ولي مي بينيم پس از پيامبر (ص) ديگر از آن ها خبري نبست؛ زيرا جريان به کام آن ها تمام شد و حکومت با آن ها شد.
و اين كه در بعضي روايات اهل سنّت آمده است، كه پيامبر اکرم (ص) فرموده است: فرقه ی ناجيه جماعتي اند، كه من و اصحابم امروزه برآنيم. (درّ منثور سيوطي)، بر فرض صحّت حديث، منظور از آن جماعت، اهل حق اند، هرچند اندك باشند.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر