معنای آیه
اين آيه هر چند در رديف آيات مربوط به اهل کتاب است؛ ولی به آنها اختصاص ندارد و می فرمايد: هرگز به مقام نيكوكاران نمي رسيد، مگر از آنچه دوست داريد در راه خدا انفاق کنيد؛ ولي آنچه را در راه خدا انفاق کنيد ـ خواه کم باشد يا زياد ـ خدا بدان آگاه است و پاداش کامل آن را به شما خواهد داد.
در روايتی آمده: يعني به ثواب نخواهيد رسيد، تا اين كه حقّ آل محمّد (ع) از خمس و انفال و فئ را به آن ها بدهيد. (تفسير قمي)
مهمانانى بر ابوذر وارد شدند، ابوذر گفت: چون من گرفتاری دارم، شما خودتان يكى از شتران مرا نحر کنيد و غذا تهيّه نماييد. آن ها شتر لاغرى را انتخاب كردند. ابوذر گفت: چرا شتر فربه و چاق را نياورديد؟ گفتند: آن را براى نياز آينده تو گذاشتيم. ابوذر فرمود: روز نياز من روز قبر من است. (مجمع البيان)
«ابوطلحه ی انصاري» نخلستان زيبا و پر درآمدي داشت و هر وقت پيامبر (ص) به آن باغ مي رفت از چشمه ی آب صافي آن وضو مي گرفت. چون آيه ی فوق نازل شد، ابوطلحه به پيامبر (ص) عرض کرد: چون محبوب ترين اموال من اين باغ است، مي خواهم آن را در راه خدا انفاق کنم. پيامبر (ص) فرمود: آفرين بر تو؛ ولي صلاح در آن است، که آن را بين خويشاوندان نيازمند خود تقسيم کني. ابوطلحه هم چنین کرد. (مجمع)
چون فقيری در شب عروسی فاطمه زهرا (س) از حضرت پيراهن كهنه ای خواست. آن حضرت به ياد اين آيه: «لَن تَنالُوا البِرَّ ...» افتاد و پيراهن نو عروسيش را انفاق كرد. (تفسیر نور)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر