معنای آیه
يهود قبل از آمدن عيسيٰ (ص) ، طبق پيشگويي و بشارت موسيٰ منتظر ظهور مسيح بودند؛ امّا هنگامي که آن حضرت ظهور کرد؛ چون بعضي از ثروتمندان و حتّیٰ روحانيّون منحرف يهود ديدند که پيام ها و دستوراتش منافعشان را به خطر مي اندازد، از پذيرش قوانين الاهي او سر پيچيدند و بعد از ارائه معجزاتي باز احساس کرد اکثر بني اسرائيل نسبت به بی پدر بودن و رسالتش کافرند، به تشکّل و کادرسازی پرداخت و فرمود: چه كساني مرا در سير به سوي خدا و حفظ دين او ياری می دهند؟ تعداد قليلی به نام «حوّاريّون» گفتند: ما ياوران خداييم، به خدا ايمان آورده ايم و گواه باش كه ما فرمانبرداريم».
حواريون در پاسخ عيسى (ص) نگفتند ما ياور توايم، بلكه براى اين كه نهايت توحيد و اخلاص خود را اثبات كنند گفتند: ما ياوران خدائيم و آيين او را يارى مى كنيم و تو را بر اين حقيقت گواه مى گيريم.
تعبير به «اسلام» در آيه دليل است كه اسلام آيين تمام انبيا بوده است.
يارى خدا، رفتن به سوى خدا و رفتن به سوى او يارى دين اوست.
حوّاريّون به همراه عيسيٰ (ص) مسافرت مي كردند و به فرمان خدا غذا برايشان آماده مي شد و چون از مسيح پرسيدند: آيا كسي بالاتر از ما هست؟ گفت: آري، از شما برتر كسي است، كه زحمت بكشد و از دست رنج خود نان بخورد. حوّاريّون به دنبال اين سخن عيسيٰ (ص) به رختشويي براي مردم در مقابل مزد پرداختند. (مجمع)
امام رضا (ص) فرمود: حوّاريّون را از آن رو حوّاري گفته اند که هم پاک و با صفا بودند و هم در راه پاکي مردم از گناهان می کوشیدند. (تفسير برهان)
حوّاريّون مطابق نقل انجيل متیٰ و مرقس دوازده نفر بوده اند: پطرس، آندرياس، يعقوب، يوحنّیٰ، فيلوپس، برتولولما، توما، متیٰ، يعقوب بن حلفا، شمعون (غيور)، يهودا برادر يعقوب و يهودای اسخريوطی که به مسيح خيانت کرد.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر