تفسیر قرآن

زکريّا چون مژده ی داشتن فرزندي از ملائکه شنيد، گفت: پروردگارا، نشانه اي براي من قرار ده. خداوند فرمود: نشانه ی تو آن است که سه روز جز به اشاره با مردم سخن نتواني گفت و در اين ايّام پروردگارت را بسيار ياد كن و او را هر شام و صبح تسبيح گوي.

درخواست زكريا نشانه‏ اى از خداوند بر اين بشارت بزرگ نه به خاطر عدم اعتماد بر وعده‏ الاهى، بلكه براى تأكيد بيشتر و اين كه ايمانش به اين مطلب شهودى گردد، همان گونه كه ابراهيم خليل تقاضاى مشاهده صحنه معاد براى آرامش هر چه بيشتر قلبش ‏نمود. و این سه روز بريدن از مردم و پيوستن به حق با ذکر و تسبیح خداوند، هم سبب شد او را به خدا نزديك‏تر كند و هم آيت و نشانه روشنى از قدرت پروردگارش باشد.

امام صادق (ع) فرموده: زكريا از پروردگارش درخواست فرزند كرد، ملائكه او را به آن سخنان كه در قرآن آمده ندا دادند، او دوست داشت بفهمد صدا از ناحيه خداست يا نه؟ خدا به او وحی كرد كه نشانه خدايی بودن آن مژده اين است كه سه روز زبانش از سخن بند می شود، وقتی سه روز فرا رسيد و نتوانست با احدی تكلّم كند فهميد آن مژده از ناحيه خدا بوده، چون غیر خدا كسی نمی تواند جز در ذکر زبان كسی را بند آورد.(عياشی)

خدايى كه مى‏ تواند زبان را هنگام تكلّم با مردم ببندد و هنگام ذكر باز كند، مى ‏تواند از پدرى پير و مادرى عقيم نيز فرزندى به دنيا بياورد.

«علّامه طباطبايي» در مورد فرق بين کلام فرشته با شيطان می فرمايد: «خطورات ملائکه همواره با شرح صدر ايمانی همراه است و به مغفرت و فضل دعوت می کند و در نهايت به چيزی که با دين خدا در کتاب خدا و سنّت پيامبر خدا منطبق است بر می گردد؛ ولی القائات شيطانی با تنگی سينه و بخل نفس همراه است و به متابعت هوای نفس فرا می خواند و به فقر تهديد و به فحشاء امر می کند و در نهايت بر می گردد به چيزی که با کتاب و سنّت مطابقت نمی کند و با فطرت نيز مخالف است. (الميزان)

امام صادق (ع) فرمود: هيچ قلبى نيست مگر آنكه دو گوش دارد، بر در يك گوش فرشته ‏اى ارشادگر، و بر در ديگر، شيطانى فتنه ‏گر است.آن صاحب قلب را امر مى ‏كند و اين ديگرى نهى، شيطان او را به گناهان فرمان مى ‏دهد و ملك از گناه نهيش مى‏ كند و اين همان معنايى است كه خداى عز و جل در باره ‏اش‏ مى ‏فرمايد: «عَنِ الْيَمِينِ وَ عَنِ الشِّمالِ قَعِيدٌ ما يَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلَّا لَدَيْهِ رَقِيبٌ عَتِيدٌ.» (كافى ج 1 ص 76 ح 1 و 4)

امام باقر (ع) فرموده: رسول كسى است كه فرشته خدا برايش ظاهر مى ‏شود و با او سخن مى‏ گويد و نبى كسى است كه فرشته را در خواب مى‏ بيند و چه بسا كه نبوت و رسالت در يك شخص جمع شود و اما «محدث» كسى است كه صداى فرشته ‏اى را مى‏ شنود ولى صورت و شكل او را نمى ‏بيند. (بصائر الدرجات ص 371 ح 11)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر