تفسیر قرآن

بعد از دستور به اطاعت از رسول، برگزيدگانی را که پيروی آنان واجب است و در واقع سرآغازى است براى بيان سرگذشت مريم و مقامات اجداد او مي فرمايد: «خداوند آدم و نوح و خاندان ابراهيم و آل عمران (پدر مريم) را از ميان جهانيان براي پيامبري و رسالت برگزيده است.»

آل ابراهيم پاكان از ذرّيّه ابراهيم (ع) از قبيل: اسحاق و اسرائيل و اسماعيل (ع) و ائمّه طاهرين (ص) از ذريه آن جناب است.

چنان كه وقتي مأمون به امام رضا (ع) عرض كرد: آيا خدا «عترت» را بر ساير مردم فضيلت بخشيده؟‌ حضرت فرمود: آري، آن گاه اين آيه را تلاوت فرمود. (صافي)

اين آيه بر عصمت انبيا و امامان دلالت دارد؛ زيرا خدا هرگز مشرک و فاسق را انتخاب نمی کند؛ بلکه تنها افراد پاک از هر آلودگی را برمی گزيند.

بنا بر آيه تطهير، كه پيامبر اكرم (ص) و خاندانش (ع) از هر گناه و پليدي پاك و معصومند و نيز از آنجا كه آن حضرت اشرف انبيا بلكه اشرف مخلوقات است،‌ خاندانش هم افضل خاندان ها، بلكه علماي امّتش هم برتر از پيامبران بني اسرائيل اند: علماء امّتی افضلُ مِن انبیاء بنی اسرائیل.» (منیة المرید، ص 423)

اين كه بعضي از جمله ی: «اِنَّ اللهَ اصطَفيٰ» براي تکامل انواع استدلال کرده اند و گفته اند: «اين آيه دلالت دارد بر اين که آدم، نخستين انسان نبوده؛ بلکه آدمياني وجود داشته اند که خدا از ميان آن ها آدم را برگزيده» درست نيست؛ زيرا در اينجا مجموعه جامعه انساني در نظر گرفته شده، که خدا از ميان آن ها افرادي از جمله آدم را به نبوّت برگزيده است. يعنی آدم اوّلين مخلوق را از بنى نوع بشر قرار داده و در زمين جايش داد.

در آيات فوق علاوه بر آدم، به تمام پيامبران اولواالعزم اشاره شده است، نام نوح، صريحاً آمده و آل ابراهيم هم خود او و هم موسیٰ و عيسیٰ و پيامبر اسلام (ص) را شامل می شود و ذكر آل عمران مقدّمه ‏ای برای شرح حال آنان در آيات آينده است.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر