معنای آیه
بعد از اين كه فرمود: «خدا کافران را به کيفر کفرشان عذاب مي کند»، براي اين كه بعضي نپندارند ممکن است بعضي اعمال و افکار و عقايد بندگان بر خداوند پوشيده باشد، مي فرمايد: «هيچ چيز از آنچه در زمين و در آسمان است، از خدا پوشيده نيست».
زيرا خدا قيّوم و نگه دارنده همه چيز است و مجموع نظام آفرينش، آفريده او و تحت سيطره و با اراده و مشيّت او اداره می شود؛ و وجودش هم از هر نظر نامحدود است و جايى از او خالى نيست و به همه چيز احاطه دارد؛ پس سراسر هستی در محضر خدای تعالیٰ است و به همه چيز آگاهی دارد.
علمش به آفريده هايش هم علم حضوری است نه حصولی؛ يعنی همه آفريده ها نزد او حاضرند.
ايمان و اعتقاد به اين مطلب که همه چيز در محضر خداست و او به همه چيز آگاه است، سبب می شود، که انسان يک لحظه از خدا غافل نشود و معصيت او نکند.
در آيات قرآن کريم گاهی سماء بر ارض مقدّم شده و گاهی ارض بر سماء مقدّم است، چون هر يک از آن ها محور بحث باشد، مقدّم می شود.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر