معنای آیه
در این آیه می افزاید: «اي اهل ايمان، از خدا پروا کنید و اگر ايمان داريد، از مطالبه ی باقيمانده ی ربا دست برداريد».
خالد بن وليد به پيامبر (ص) عرض كرد: پدرم به طايفه ثقيف ربا داده بود، هنگام مرگش به من وصيّت کرده آن را بگيرم، پس خدا اين آيه را نازل فرمود. (تفسیر قمي)
و بنا بر روايت ديگري، اين آيه در مورد عبّاس بن عبدالمطّلب و خالد بن وليد نازل شده، که در زمان جاهليّت شريک بودند و به طايفه بني عمرو، که گروهي از ثقيف بودند، ربا مي دادند؛ و چون اسلام آمد، آنان اموال هنگفتي از ربا اندوخته بودند. و چون اين آيه نازل شد، رسول خدا (ص) فرمود: هر ربايي که در زمان جاهليّت بوده، از عهده ی بدهکار برداشته شد و نخستين ربايي که بر مي دارم رباي عبّاس بن عبدالمطّلب است. (مجمع و ابوالفتوح)
امام صادق (ع) فرمود: ربا تنها در جنسى است كه كيل و يا وزن مى شود. (فقيه ج 3 ص 257)
ابن عبّاس گفته: اين آيه در مورد عبّاس بن عبدالمطّلب و عثمان بن عفّان نازل شده که خرماي بسياري پيش خريد کرده بودند؛ و چون موقع تحويل گرفتنش سر رسيد، فروشندگان خرما گفتند: اگر بخواهيم تمام خرماهايي که به شما فروخته ايم به شما بدهيم، چيزي براي خودمان نمي ماند، نصف آن را بستانيد و سال بعد، آن نيمه اش را دو برابر به شما مي دهيم، که اين آيه در نهي آن نازل شد. (تفاسير گازر و کبير)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر