معنای آیه
بعد از بيان فوايد و شرايط و مصارف انفاق، به عنوان جمع بندي آيات انفاق مي فرمايد: آنان كه اموالشان را در شب و روز، و پنهان وآشكار، انفاق مي کنند، پاداششان نزد پروردگارشان محفوظ است؛ نه بيم فقر در دنيا دارند و نه به خاطر انفاقي که کرده اند، محزون و غمگين هستند.
به اتّفاق تفاسير شيعه و تفاسير مهمّ اهل سنّت چون قرطبي، فخر رازي، درّمنثور و کشّاف، اين آيه در شأن علي (ع) نازل شده، که چهار درهم داشت، يک درهم آن را در روز، يک درهم آن را در شب، يک درهم آن را پنهاني و يک درهم آن را آشکار انفاق فرمود.
طبق نقلي در درّ منثور، اين آيه در شأن ابوبکر نازل شده، که ده هزار دينار در شب صدقه داد، ده هزار دينار در روز، ده هزار دينار آشکار و ده هزار دينار مخفيانه.
سيوطي در «درّ منثور» بعد از ذکر اين خبر مي گويد: عايشه اين خبر را از گفته ی عمر استفاده کرده، که عمر وقتي جانشين ابوبکر شد، سخناني در باره انفاق گفت، آن گاه گفت: کجايند اصحاب اين آيه و آيه فوق را قرائت کرد؛ ولي در سخن عمر هيچ اشاره اي و قرينه اي نيست، که نشان دهد، آيه در شأن ابوبکر نازل شده است.
آلوسي نیز در روح المعاني که از تفاسير مهمّ اهل سنّت است، گويد: اين خبر تنها از عايشه نقل شده، بدون اين که او حتّیٰ گفته باشد، اين آيه در شأن پدرش نازل شده است.
رسول خدا (ص) فرموده: خدا سه چيز را برای شما دوست ندارد: داد و قال کردن، زياد سؤال نمودن و ضايع کردن مال. (مجمع البيان)
از «يُنْفِقُونَ» فعل مضارع که بر استمرار دلالت دارد استفاده می شود که مؤمن بايد دارای روحيّه ى انفاق و سخاوت گردد، نه يكى دو بار انفاق کردن از روى ترحّم.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر