تفسیر قرآن

بعد از اين كه فرمود: «از مال هاي خوبتان انفاق کنيد» به يکی از موانع مهمّ انفاق يعنی وسوسه ی شيطان در زمينه انفاق پرداخته مي فرمايد: اين شيطان است که می کوشد با ترسانيدن از فقر، شما را از اصل انفاق باز دارد و در صورت عدم موفقيّت، از انفاق مال خوب جلوگيری می کند؛ چنان که اين شيطان است، که شما را به انجام هر کار زشت دستور می دهد.

در مقابل خدای سبحان شما را با وعده مغفرت و فضل خويش، به انفاق از مال خوب تشويق می کند. خداوند هم داراي قدرت وسيع است و از عهده هر کاري بر مي آيد و هم داناست و پاداش کسي که انفاق كرده، حتماً خواهد داد.

«امر شيطان» همان وسوسه ‏هاى اوست و اصولا هر نوع فكر منفى از وسوسه‏ هاى شيطانى است و در مقابل هر گونه فكر مثبت و سازنده سرچشمه‏ اش الهامات الاهى و فطرت پاك خدادادى است.

از اين آيه استفاده می شود ارتباطی ميان ترک انفاق و فحشا وجود دارد؛ چه بسياری از گناهان و بی عفّتی ها در اثر فقر و تنگدستی است.

امام صادق (ع) فرمود: در انفاق دو چيز از طرف خداست: آمرزش و افزونی رزق و دو چيز از شيطان: وعده فقر و امر به فحشا. (مجمع البیان)

به هنگام انفاق، شيطان به انسان تلقين مى‏ كند، كه اگر انفاق كنى خودت فقير خواهى شد، بهتر است اموالت را ذخيره كنى تا به هنگام پيرى و بيمارى و ...، خرج نمايى.

در صورتی که نياز ما در فرداى قيامت به مغفرت الاهى، به مراتب بيشتر از نياز ما در فرداى دنياست. زيرا:

اوّلاً: شايد به پيری نرسیدی و نيازمند نشدی، ولى در قيامت نياز قطعى است. ثانياً: شايد مالى كه براى فردا نگه مى ‏داری، باقى نماند، ولى انفاقِ امروز حتماً براى فرداى قيامت باقى است.

ثالثاً: شايد از مال اندوخته‏ ى امروز در فرداى پيرى نتوانی بهره ‏مند شوی، ولى بهره‏ مندى در قيامت از انفاق امروز قطعى است.

رابعاً: بهره‏ مندى انسان از اندوخته خود در دوران پيرى، موقّتى است، ولى بهره ‏گيرى انسان از انفاق در قيامت ابدى است.

امير مؤمنان (ع) فرمود: «اِذا اَملَقتُم فَتاجِرو اللهَ بالصَّدَقَةِ: هرگاه تهیدست شدید با صدقه دادن با خدا تجارت کنید.» (نهج البلاغه، حکمت 258)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر