معنای آیه
در اين آيه براي بيان نابود شدن انفاق هاي ريايي يا همراه منّت و آزار در ضمن مثالی عالی می فرمايد: کدام يک از شما دوست دارد باغي از درختان خرما و انگور داشته باشد، كه نهرها از پاي درختانش جاري است و هر گونه ميوه اي برايش به بار آورد و پيريش فرارسد و فرزنداني خرد و ناتوان داشته باشد، ناگاه گردبادي آتشين بر آن باغ بوزد و آن را بسوزاند.
خداوند اين چنين آيات خود را براي شما بيان مي كند؛ باشد كه بينديشيد. آرى، كارهاى ابلهانه اى همچون منّت گذاردن انديشه و تفكر نکردن است.
منّت و آزار بعد از انفاق، همچون باد سوزانى است بر باغى سرسبز و آتشى بر بوستانى خرّم.
مثال انفاق به باغ بيان می دارد، که انفاق در راه خدا همچون باغ پر ثمری است، که هم خود انسان از آن بهره مند می شود و هم فرزندان و نسل های او؛ در حالی که رياکاری و منّت و آزار، هم سبب محروميّت خود شخص از انفاقش می شود و هم نسل های آينده اش. و اين خود نشان می دهد، که نسل های آينده در نتايج اعمال نسل های گذشته سهيم هستند.
پيامبر اكرم (ص) فرمودند: هر كس «لااله الّا الله» بگويد، درختى در بهشت براى او كاشته مى شود و همچنين است هر كس «الله اكبر» بگويد. شخصى به پيامبر (ص) گفت: پس درختان ما در بهشت بسيارند! حضرت فرمودند: آرى، به شرط آن كه آتشى به دنبال آن نفرستيد و آن را نسوزانيد. (بحار 8/ 168 )
انسان هنگامى كه پير و عيالمند شد، توان توليدش از بين مى رود، ولى نياز و مصرفش شديد مى شود. حال اگر منبع درآمدش نيز نابود شود، به ذلّت كشيده مى شود. انسان در قيامت، از يكسو توان عمل صالح ندارد و از سوى ديگر نيازش شديد است. در اين حال اگر كارهاى صالحش با منّت و ريا محو شده باشد، معلوم است، که به چه ذلّتى مى رسد.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر