تفسیر قرآن

وقتي پيشواي الاهي يکي از شهرهاي شام از آن ها خواست، که از شهر خارج شوند و جهاد نمايند، آن ها به بهانه ی شيوع طاعون در محيط جنگ، از رفتن سر باز زدند؛ خداوند طاعون را در شهر شايع کرد و آن ها از ترس طاعون به بيابان گريختند و از آنجا که بيماري را همراه داشتند، در همان بيماري همگي مردند.

يکي از انبياي بني اسرائيل به نام «حزقيل» از آنجا عبور کرد و از خدا در خواست نمود، که آن ها را زنده کند و خدا هم به دعاي او آن ها را زنده کرد و به زندگي خود بازگشتند. (مجمع البيان و ابوالفتوح)

اين آيه مي فرمايد: آيا كساني را كه هزاران تن بودند نديدي، كه از ترس مرگ از ديار خود بيرون شدند؛ پس خدا به آن ها گفت: بميريد [و مردند] سپس زنده شان كرد؟‌ خدا با مردم با فضل و كرم رفتار مي كند؛ ولي بيشتر مردم سپاسگزار نيستند.» يعني اگر مردمي از جهاد فرار کنند، نه فقط موجب ذلّتشان در دنيا و عذاب آخرت خواهد شد، خداوند هم به وسيله ی ديگري همچون مرض از بينشان مي برد.

بعضی چون صاحب تفسیر «المنار» بر آنند، که مورد آيه قضيّه خارجی نيست، که واقعاً هزاران نفر شهر و ديارشان را ترک کرده باشند، بلکه اين يک تمثيل است؛ يعنی گروه فراوانی که در برابر ظلم تجاوزگران ساکت اند، برای استقلال خود به مبارزه بر نمی خيزند، از نظر سياسی و معنوی مرده اند؛ امّا در نسل بعد آزادی خواهان و روشن فکرانی پديد می آيند و با قيام خود، استقلال و آزادی خود را به دست می آورند.

صاحب تفسير الميزان، ضمن انتقاد شديد از اين طرز تفكّر مى‏ فرمايد: بايد به ظاهر آيات معتقد بود، وگرنه لازم مى ‏آيد تمام معجزات و امور خارق العاده را توجيه يا تأويل نمائيم.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر