تفسیر قرآن

طلاق تنها دو بار قابل بازگشت است. بعد از آن يا بايد زن را به نيكي نگه داشت ويا به نيكي رها ساخت‌ و براي شما مردان جايز نيست، كه از آنچه به زنانتان به عنوان مهريّه داده ايد چيزي باز ستانيد و اگر مهريّه نداده ايد، بايد کاملاً بپردازيد.

و اگر زن به زندگي زناشويي راضي نباشد، مي تواند مقداري از مهريّه يا همه آن و يا حتّیٰ بيشتر از آن را به شوهرش بدهد و طلاق بگيرد (طلاق خلع). اين ها حدود الاهي است و نبايد از آنها تجاوز كرد و كساني كه از حدود الاهي تجاوز كنند، ستمگرند.

در جاهليّت، طلاق و رجوع به زن، بدون محدوديّت بود. امّا اسلام، حدّ اكثر سه بار طلاق و دو بار رجوع را جايز دانست تا حرمتِ زن و خانواده حفظ شود. (مجمع البیان)

بنا بر اين آيه و نيز با توجّه به فلسفه رجوع، که براي فراغت يافتن طرفين از خشم آني است؛ معلوم مي شود سه طلاق در يک مجلس كه اهل سنّت معتقدند، معني ندارد.

در تفسير الدّر المنثور است كه عبدالرّزاق و مسلم و ابوداود و نسايى و حاكم بيهقى از ابن عبّاس روايت كرده‏ اند كه گفت: طلاق در يك جلسه، در زمان رسول خدا (ص) و ابوبكر و دو سال از خلافت عمر يك طلاق بود، بعد از دو سال عمر درباره اين مسأله گفت: مردم در باره طلاق كه شارع براى آنها مهلت قرار داده از من مى‏ خواهند كه به عجله انجام شود و چه خوب است ما خواسته آنان را امضا كنيم و امضا كرد.

به نقل نويسنده «المنار» از مسند احمد و صحيح مسلم از زمان پيامبر (ص) تا دو سال از خلافت عمر سه طلاق در يک مجلس انجام نمي شده؛ ولي از آن زمان خليفه دوّم حکم کرد، که در يک مجلس سه طلاق واقع مي گردد. اخيراً شيخ شلتوت مفتي اعظم اهل سنّت دانشگاه الازهر مصر نيز اعلام کرد، که نظر شيعه در اين مورد حقّ است. (الكاشف و نمونه)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر