سوره بقره - آیه 220 - جزء 2
فِي الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ ۗ وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْيَتَامَىٰ ۖ قُلْ إِصْلَاحٌ لَّهُمْ خَيْرٌ ۖ وَإِن تُخَالِطُوهُمْ فَإِخْوَانُكُمْ ۚ وَاللَّهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ ۚ وَلَوْ شَاءَ اللَّهُ لَأَعْنَتَكُمْ ۚ إِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
معنای آیه
[آری، تا] درباره [آنچه به صلاح] دنیا و آخرت [است] بیندیشید. و از تو درباره یتیمان می پرسند، بگو: اصلاح امور آنان بهتر است، و اگر با آنان معاشرت کنید و امورتان را با امورشان بیامیزید [کاری خداپسندانه است] آنان برادر دینی شما هستند، و خدا افسادگر [در امور یتیم] را از اصلاح گر بازمی شناسد. و اگر خدا می خواست شما را [در تکلیف و مسؤولیت نسبت به مال و جان یتیم] به زحمت می انداخت؛ مسلماً خدا توانای شکست ناپذیر و حکیم است.
تفسیر قرآن
وقتي آيه 24 اِسراء (به مال يتيم نزديک نشويد) و آيه دهم نساء (خوردن مال يتيم آتش است) نازل شد، بعضي يتيم ها را از خانه بيرون کردند و بعضي غذايشان را جدا کردند؛ به طوري که هم براي يتيم و هم براي صاحب خانه مشکلاتي فراهم شد؛ از پيامبر (ص) در اين مورد سؤال کردند، اين آيه نازل شد و فرمود: «از تو در باره يتيمان مي پرسند، بگو: به سامان آوردن كارشان خوب است؛
حال که براي راحتي شما و آن ها به شما اجازه داده شد، که زندگي و غذاي آنان را با زندگي و غذاي خود مخلوط کنيد، مثل يک برادر با آن ها رفتار کنيد؛ يعني همان اندازه که از مال آن ها بر مي داريد به آن ها بدهيد؛ ولي ديگر نبايد بترسيد؛ زيرا خداوند درستکار را از نادرست تشخيص مي دهد. و اگر خدا مي خواست بر شما سخت مي گرفت؛ خدا شكست ناپذير و حكيم است. (قمي و مجمع البيان)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر