سوره بقره - آیه 214 - جزء 2
أَمْ حَسِبْتُمْ أَن تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُم مَّثَلُ الَّذِينَ خَلَوْا مِن قَبْلِكُم ۖ مَّسَّتْهُمُ الْبَأْسَاءُ وَالضَّرَّاءُ وَزُلْزِلُوا حَتَّىٰ يَقُولَ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ مَتَىٰ نَصْرُ اللَّهِ ۗ أَلَا إِنَّ نَصْرَ اللَّهِ قَرِيبٌ
معنای آیه
آیا پنداشته اید در حالی که هنوز حادثه هایی مانند حوادث گذشتگان شما را نیامده، وارد بهشت می شوید؟! به آنان سختی ها و آسیب هایی رسید وچنان متزلزل و مضطرب شدند تا جایی که پیامبر و کسانی که با او ایمان آورده بودند [در مقام دعا و درخواست یاری] می گفتند: یاری خدا چه زمانی است؟ [به آنان گفتیم:] آگاه باشید! یقیناً یاری خدا نزدیک است.
تفسیر قرآن
کسب مقامات عالی و بهشت تنها درگرو استواری در دين و موفقيّت در آزمون های الاهی است و بر همين اساس خطاب به امّت اسلامی می فرمايد: آيا پنداشته ايد، داخل بهشت مي شويد، بي آن كه سرنوشت كساني كه پيش از شما بودند، برايتان پيش آيد، آنان چنان به سختي و رنج گرفتار آمدند و چنان در تنگنا قرار گرفتند، كه پيامبر و مؤمنين همراهشان مي گفتند: پس نصرت و ياري خدا كي خواهد رسيد؟ بدانيد، ياري خداوند نزديك است.
بهشت رضوان و قرب ربّ العالمين در گرو تحمّل سختىهاست و سنّت الاهى در ميان امم گذشته در بين امّت اسلام تكرار خواهد شد.
بعضى گفتهاند: اين آيه در جنگ احزاب که مسلمين در محاصره مشرکين بودند نازل شده و آنان را به صبر و مقاومت دعوت نمود؛ و بعضی گفته اند: بعد از شکست مسلمانان در جنگ احد نازل شده و آن ها را به صبر دعوت کرده است.» (مجمع)
اصولاً تکامل افراد و ملّت ها آزمايش در ابتلائات است، تا همچون پولاد آبديده گردند و استعدادهای درونيشان شکوفا شده و ايمانشان به خدا قوی تر گردد. ضمناً معلوم گردد کدام يک ايمانشان واقعی است.
«خباب بن ارت» گفته: به پيامبر(ص) از آزار مشركان شكايت كردم، فرمود: امّت هاي قبل از شما با انواع بلاها شكنجه مىشدند؛ ولى هرگز از دينشان برنمی گشتند، تا آنجا كه ارّه بر سر بعضى مىگذاشتند و آن ها را دو پاره مى كردند. به خدا سوگند، برنامه دين خدا كامل مىشود و به پيروزى مىرسد تا آنجا كه يك نفر سوار، فاصله ميان صنعا و حضرموت را طى مىكند و از هيچ چيز جز خدا نمىترسد؛ ولى شما عجله مىكنيد. (درّ منثور)
پيامبر اکرم(ص) فرموده: حُفَّتِ الجَنَّةُ بِالمَکارِهِ وَ حُفَّتِ النّارُ بِالشَّهَواتِ: بهشت با ناملايمات قرين است و جهنّم همراه شهوات است». (ابوالفتوح)
و در روايت آمده: براى مؤمنان گرفتار در دنيا، چنان پاداشى است كه ديگران مىگويند: كاش اين سختىها با سختى بيشترى براى ما بود. (منهج)
هر بلايى را عطايى با وى است هر كدورت را صفايى در پى است
زير هر رنجى، گنجى معتبر خار ديدى، چشم بگشا گل نگر
آرى، مشكلات، عامل رشد و قرب و راه ورود به بهشت است.
نابرده رنج، گنج ميسّر نمىشود مزد آن گرفت جان برادر كه كار كرد
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر