تفسیر قرآن

آن گاه مي فرمايد: ازآن رو، كفّار آيات روشن الاهي را ناديده مي گيرند و نعمت هاي خدا را تغيير مي دهند، که زندگي دنيا برايشان آراسته شده و از هوای نفس و شهواتشان پيروی می کنند و در نتيجه برای رسيدن به خواسته های دنيايی از هر چيزی حتّیٰ دين استفاده کرده و آن را در خدمت می گيرند و مؤمنان را مسخره مي كنند؛‌ در حالي كه مؤمنان در روز رستاخيز، كه بر مبناي واقعيّات است، به مراتب از آنان برترند‌ و خدا هركه را خواهد بي حساب روزي دهد.

گفته اند: اين آيه در مورد بزرگان قريش نازل شده، که مي گفتند: اگر محمّد حق بود، بزرگان قريش از او متابعت مي کردند، نه اين مشت فقير و بي چاره همچون ابن¬مسعود، عمّار، صهيب، سالم و خباب. و بعضي گفته اند: در باره عبدالله بن اُبَي و ساير منافقان مدينه نازل شده و بعضي گفته اند: در مورد رؤساي يهود نازل شده، که اصحاب پيامبر(ص) را مسخره مي کردند (مجمع)؛ ولي هيچ مانعي در جمعشان نيست.

زينت يافتن دنيا اختصاص به کفّار اصطلاحی ندارد؛ ممکن است مسلمانان اصطلاحی هم دچار اين انحراف فکری بشوند و فريب دنيا را بخورند. ازاين رو اين آيه هم هشدار به كفّار است، كه به زرق و برق دنيا مست نشويد و مؤمنان را مسخره نكنید؛ زيرا قيامتى هست و بايد حساب پس دهيد و هم برای تسلّاى خاطر مؤمنان است، كه با تمسخر كافران، سست نشوند و به آينده اميدوار باشند.

رسول خدا(ص) فرموده: هرکس مؤمنی را به خاطر فقرش حقير دارد يا چيزي در حق او گويد که در او نيست، خداي تعاليٰ او را در روز قيامت رسوا كند. (ابوالفتوح)

مرد ثروتمندي با جامه هاي فاخر از پيامبر(ص) سؤالاتي مي کرد. مردي با جامه ژنده آمد و در کنار او نشست. مرد ثروتمند خود را کنار کشيد. پيامبر(ص) فرمود: ترسيدي، چيزي از ثروت تو به او رسد يا از فقر او چيزي به تو رسد؟ گفت: يا رسول الله، توبه کردم و شما را گواه مي گيرم که نيمه مال من از اوست. مرد فقير گفت: اي رسول خدا(ص)، گواه باش که من قبول نکردم. حضرت فرمود: چرا؟ عرض کرد: چون مي ترسم ثروت، دل مرا چون دل او تباه کند. (ابوالفتوح)

امام علي(ع) مي فرمايد: دنيا و آخرت دو دشمن و دو راه جداگانه-اند؛‌ هركه دنيا را دوست بدارد، آخرت را دشمن دارد؛‌ و آن دو همچون شرق و غربند؛ نزدیک شدن به يكي دور شدن از دیگری است. (تفسير الكاشف)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر