تفسیر قرآن

بعد از اشاره به دو گروه از منافقان و مؤمنان، مؤمنان را مورد خطاب قرار داده می فرمايد: اي كساني كه ايمان آورده ايد،‌ جملگي در صلح و سازش درآييد؛ چون صلح و اتّحاد همچون دژ محکمی مؤمنان را از هر گونه آسيب حفظ می کند و از گام هاي شيطان پيروي نكنيد،‌ كه او دشمن آشكار شماست.

منظور نهي از پيروي از گام هاي شيطان، پيروي از اعتقادات و اعمال و گفتاري است، که از طرف خدا و پيامبر(ص) نرسيده است.

اين آيه در شأن گروهي از مؤمنين يهود چون عبدالله بن سلام و يارانش اسد و اسيد پسران کعب و يامين و بن يامين و ثعلبة بن سلام نازل شده، که به خدمت پيامبر(ص) آمدند و گفتند: يا رسول الله، چون تورات هم کتاب خداست، اجازه ده ما در نماز شب مقداري از تورات بخوانيم. اين آيه نازل شد و در آن خداوند دستور فرمود به کلّي دست از يهودي گري برداريد و صد در صد به اسلام گرويد. (مجمع البیان)

از آيه شريفه استفاده مى‏ شود كه اسلام تمامى احكام و معارفى را كه مورد حاجت بشر است و صلاح مردم را تامين مى‏كند تكفل كرده است.

امام صادق(ع) مي فرمايد: سلم ولايت علي و ائمّه و اوصياي بعد از او است و خطوات شيطان ولايت فلان و فلان است. (صافي)

وسوسه‏هاى شيطان، انسان را مجبور به گناه نمى‏كنند، انسان قادر به مقابله با شيطان است؛ به همين دليل از اطاعت او نهى شده است: «لاتَتَّبِعُوا»

«خُطُواتِ الشَّیطان» بیان می دارد راه هاى منحرف كردن شيطان بسيار است و شيطان گام به گام انسان را منحرف مى‏كند.

«ادْخُلُوا فِي السِّلْمِ كَافَّةً وَ لاتَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّيْطانِ» بیان می-دارد: شيطان دشمن صلح و وحدت است و نداهاى تفرقه‏انگيز شيطانى هستند.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر