سوره بقره - آیه 197 - جزء 2
الْحَجُّ أَشْهُرٌ مَّعْلُومَاتٌ ۚ فَمَن فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوقَ وَلَا جِدَالَ فِي الْحَجِّ ۗ وَمَا تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ يَعْلَمْهُ اللَّهُ ۗ وَتَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوَىٰ ۚ وَاتَّقُونِ يَا أُولِي الْأَلْبَابِ
معنای آیه
حج در ماه های معین و معلومی است [شوال، ذوالقعده، ذوالحجه] پس کسی که در این ماه ها حج را [با احرام بستن و تلبیه] بر خود واجب کرد، [بداند که] در حج، آمیزش با زنان و گناه و جدال [جایز] نیست. و آنچه از کار خیر انجام دهید خدا می داند. و به نفع خود توشه برگیرید که بهترین توشه، پرهیزکاری است و ای صاحبانِ خرد! از من پروا کنید.
تفسیر قرآن
«حجّ در ماه هاي معيّني است؛ پس هركه در آن ماه ها ملتزم به حجّ شد، همبستري با زنان و گناه و مجادله در اثناي حجّ ممنوع است؛ هر كار نيكي انجام دهيد، خداوند مي داند؛ و توشه برگيريد؛ ولي بهترين زاد و توشه تقواست؛ و اي صاحبان خرد از من پروا كنيد.»
به اين ترتيب محيط حج بايد از تمتّعات جنسى و انجام گناه و گفت وگوهاى بى فايده و جر و بحث هاى بيهوده پاك باشد، زيرا محيط عبادت و اخلاص و ترك لذايذ مادى است.
ماه هاي حجّ عبارتند از: شوّال، ذي قعده و ذي حجّه. بيشتر اعمال حجّ در روزهاي نهم، دهم، يازدهم و دوازدهم ذي حجّه انجام مي شود و بخشي ديگر در همه اين مدّت. (تفسیر صافي)
امام باقر (ع) مي فرمايند: مراد از «رفث» جماع و از فسوق «دروغ» و از جدال «گفتن: «نه به خدا قسم، آري به خدا قسم» مي باشد. (تفسير صافي)
گروهي به نام متوكّله برای انجام حج توشه نمی بردند و مي گفتند: ما مهمان خدایيم. این آیه مي فرمايد: زاد و غذا با خود به همراه ببريد. (مجمع)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر