سوره بقره - آیه 182 - جزء 2
فَمَنْ خَافَ مِن مُّوصٍ جَنَفًا أَوْ إِثْمًا فَأَصْلَحَ بَيْنَهُمْ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ ۚ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ
معنای آیه
پس کسی که از انحراف وصیت کننده [در مورد حقوق ورثه] یا از گناه او [که به کار نامشروع و ناحقّی وصیت کند] بترسد، و میان ورثه [با تغییر دادن وصیت بر اساس احکام دین] اصلاح دهد، گناهی بر او نیست؛ یقیناً خدا بسیار آمرزنده و مهربان است.
تفسیر قرآن
بعد از آن كه فرمود: «گناه تغيير وصيّت شرعي بر عهده ی تغيير دهنده است»، در اين آيه استثناي وصيّت را، بيان كرده، مي فرمايد: اگر كسي از انحراف يا گناه وصيّت كننده بيم داشت و بين وارثان سازش داد، گناهي بر او نيست. خدا آمرزنده و مهربان است و آن تغيير دهنده را مورد غفران و رحمت قرار می دهد.
تغيير وصيّت در موارد زير جايز است: وصيّت بيش از ثلث مال، محروم کردن بعضی از وارثان از ارث، وصيّت به گناه، عمل به وصيّت موجب نزاع بين ورّاث شود.
رسول خدا (ص) فرمود: هركس ابتدا به عهده بگيرد كه وصيّت شخصى را انجام دهد، ولى سپس بدون عذر آنرا رها كند، هيچ عملى از او قبول نمى شود و تمام فرشتگانِ ميان آسمان و زمين او را لعنت مى كنند و دائماً در غضب خداوند است و در برابر هر كلمه ى «يا ربّ» كه مى گويد، يك لعنت بر او نثار مى شود و پاداش تمام كارهاى قبلى او به پاى وصيّت كننده ثبت مى گردد. (تفسير اطيبالبيان)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر