سوره اخلاص

سوره اخلاص ( 1 )

بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ



پخش قاری سوره شماره آیه
محمد صدیق منشاوی سوره اخلاص 1
عبدالباسط محمد عبدالصمد سوره اخلاص 1
محمود خلیل الحصری سوره اخلاص 1
پخش قاری شماره صفحه ردیف
مصطفی اسماعیل 604 1
محمد صدیق منشاوی 604 2
- - - - 3

معنای آیه

بگو: «اوست خدای یگانه، (۱) خدای صمد [ثابت - متعالی‌]، ]،


تفسیر

اين سوره 4 آيه اي در «مكّه» نازل شده و چنان که از نامش پیداست (توحید و اخلاص) از توحيد خالص خدا وصفات بي بديلش سخن مي‏ گويد.

امام صادق(ع) فرموده: يهود از رسول خدا (ص) سؤال كردند نَسب پروردگارت را براي ما بيان كن. آن جناب تا سه روز پاسخ نداد، تا آن كه سوره ی «قُل هُوَ اللهُ اَحَدٌ» نازل شد. (كافي،‌ كتاب توحيد، باب نسبت،‌ ح 1)

پيامبر اكرم (ص) فرموده: آيا كسي از شما عاجز است از اين كه يك سوّم قرآن را در يك شب بخواند؟! يكي از حاضران عرض كرد: اي رسول خدا، چه كسي توانائي بر اين كار دارد؟ پيغمبر (ص) فرمود: سوره ی قُل هُوَ اللهُ را بخوانيد. (مجمع البيان)

امام صادق (ع) فرموده: وقتي رسول خدا (ص) بر جنازه «سعد بن معاذ» نماز گزارد فرمود: هفتاد هزار مَلَك كه در ميانشان «جبرئيل» نيز بود، بر جنازه او نماز گزاردند. از جبرئيل پرسيدم: او به خاطر كدام عمل مستحق نماز گزاردن شما شد؟ گفت: به خاطر تلاوت «قُل هُوَ اللهُ اَحَدٌ» در حال نشستن و ايستادن و سوار شدن و پياده روي و رفت و آمد». (مجمع البيان)

و امام صادق(ع) فرموده: كسي كه يك شب بر او بگذرد و در نمازهاي پنجگانه اش «قُل هُوَ اللهُ اَحَدٌ» نخواند،‌ به او گفته مي شود: تو از نمازگزاران نيستي. (مجمع البيان)

و پيامبراکرم (ص) فرموده:‌ كسي كه به خدا و روز قيامت ايمان دارد، خواندن سوره «قُل هُوَ اللهُ اَحَدٌ»‌ را بعد از هر نماز ترك نكند، چرا كه هركس آن را بخواند، خداوند خير دنيا وآخرت را برايش جمع مي كند و خودش و پدر و مادر و فرزندانش را مي آمرزد. (مجمع)

چنان كه در شأن نزول سوره گفتيم، اين آيه در پاسخ سؤال از اوصاف خداوند مي‏ فرمايد: به نام خداوند بخشنده مهربان؛ بگو: او خداوند يكتا و يگانه است. ذاتي كه هيچ كس و هيچ چيز شبيه و نظير او نيست.

امام باقر(ع) فرموده: كفّار و بت‏پرستان با اشاره به بت هاى خود ‏گفتند: ای محمّد، اين خدايان ماست، تو نيز خدايت را توصيف كن، تا او را ببينيم و درک کنيم. خداوند «قُل هُوَ اللهُ احَدٌ ...» را نازل كرد: «ها» در «هو» اشاره به توجّه دادن به مطلب است، «واو» ضمير غايب و اشاره‏ به غايب از ديد چشم ها و دور از لمس حواس. (بحار 3 / 221)

اميرمؤمنان علي(ع) فرموده: در شب جنگ بدر «خضر» را در خواب ديدم، از او خواستم چيزي به من ياد دهد، كه به كمك آن بر دشمنان پيروز شوم. گفت: بگو: يا هُوَ، يا مَن لاهُوَ اِلّا هُوَ. چون صبح شد جريان را خدمت پيامبر(ص) عرض كردم. فرمود: اسم اعظم به تو تعليم شده؛ پس اين جمله در جنگ بدر ورد زبان من بود. (بحار 3/222)

عمّار ياسر وقتي هنگام پيكار صفّين شنيد علي (ع) «يا هُوَ، يا مَن لاهُوَ اِلّا هُو» مي خواند، عرض كرد: اين كنايات چيست؟ فرمود: اسم اعظم خدا و ستون توحيد. (بحار3/222)

الله اسم خاصّ براي خداوند است، كه بر تمام صفات جلال و جمالش دلالت دارد و جز بر خدا اطلاق نمي‏ شود. اين نام مقدّس قريب هزار بار در قرآن تكرار شده است.

اميرمؤمنان علي(ع) فرموده:‌ «اَللهُ مَعناهُ المَعبودُ الَّذى يَألَهُ فيهِ ‏الخَلقُ وَ يُولَهُ اِلَيهِ، وَاللهُ هُوَ المَستورُ عَن دَركُ الأبصارِ، المَحجوبُ عَنِ الاَوهامِ وَالخَطَراتِ: معني الله معبودي است، كه خلق در او حيران اند و به او عشق مي ورزند، و الله همان كسي است، كه از درك چشم ها مستور است و از افكار و عقول خلق محجوب. (بحار 3/222)

«واحد»‌ ثاني و ثالث دارد؛ ولي «احد» يگانه و يكتا بودن است؛ و به معني وحدت ذاتي يعني نداشتن نظير و شبيه و يكتا بودن ذات و صفات خداوند است.

توحيد مرز ايمان و كفر است و شعار توحيدي «لااِلـه اِلّا الله» است.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان



شبهات