تفسیر قرآن

و بالاخره مي‏ فرمايد: و از شرّ حسود آن گاه، كه حسد ‏ورزد. بعضي گفته اند: اين آيه شامل چشم زخم هم مي شود؛ چون حسود وقتي چيزي برايش شگفت آور باشد، حسدش تحريك شده‌ و با نگاه زهر خود را مي ريزد.

غبطه كه موجب تلاش براي به دست آوردن كمالات ديگران است، ارزش است؛ ولي «حسد» كه آرزوي زوال نعمت از ديگري است، نشانه تنگ نظري و از شرور است؛

در حديث هم داريم: ان الحسد ليأكل الايمان كما تاكل النار الحطب حسادت ايمان را مي خورد؛ چنان كه آتش هيزم را. (كافي 2/306)

و امام صادق فرمود:‏ آفة الدين الحسد والعجب والفخر: آفت دين حسد است و خود بزرگ‏بينى و تفاخر. (بحار الانوار، جلد 73 صفحه 248)

حسود در واقع به خدا و حكمت او اعتراض دارد؛ چنان كه كفّار در برابر پيامبران مي گفتند: اَبَشَرٌ يَهدونَنا: آيا انساني مثل ما پيامبر شود؟ و خلافت الاهي اميرالمؤمنين(ع) را غصب كردند و گفتند: چگونه مي شود نبوّت و امامت در يك خانواده جمع شود؟ و همين حسادت بود، كه برادران يوسف، وي را در چاه انداختند.

با اين كه «شَرِّ ماخَلَقَ» شامل تمام شرور است؛ ولي سه شرّ را به خاطر اهمّيّتشان جداگانه آورده: شرور پنهان و در تاريكي ها؛ شرور زبان هاي ناپاك و شرور حسودان.

امام صادق (ع) فرموده: رسول خدا (ص) فرمود: فقر با كفر فاصله ی‌ چنداني ندارد و حسد آن قدر مؤثّر است، كه گويي مي خواهد از قضا و قدر الاهي جلو بزند. (تفسير قمي)

البته بسياری از امور را ما در ظاهر شر می پنداريم؛ ولی در واقع خيراند، مانند حوادث و بلاهای بيدارگر، که انسان را از خواب غفلت بيدار ساخته و متوجّه خدا می كند.

از اين که قرآن حسد را در رديف كارهای حيوانات درنده و مارهای گزنده و شياطين وسوسه گر قرار داده است؛ معلوم می شود حسد از زشت‏ ترين صفات رذيله است.

خداوندا، از شر حسودان و نیز حسد ورزیدن به تو پناه مى‏ بريم.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر