تفسیر قرآن

بعد از امر به صبر و نماز و نيز از مرده نپنداشتن کشتگان در راه خدا، از آنجا که عمده مشکلاتي که جنگ توليد مي کند، ترس و گرسنگي و از بين رفتن اموال و نفوس و محصولات است، مي فرمايد: به طور قطع ما شما را به گونه اي از ترس و گرسنگي و نقصان مال و جان و محصول مي آزماييم، صابران را نويد ده، كه رمز موفقيّت در امتحان هاي الاهي صبر و پايداري است.

امتحان سنّت قطعي الاهي است و هر کس در طول عمر به امتحان هاي زيادي آزمايش مي شود؛ ولي امتحان براي آگاهي خدا نيست، بلکه براي شکوفا شدن استعدادهاي انسان است. چنان که تنها سربازاني ورزيده اند، که عملاً با سختي هاي جنگ پيکار کرده باشند. همين طور در اثر برخورد با سختي ها و ناگواري هاست، که فضايل انساني چون صبر، رضا، تسليم، زهد، تقوا، قناعت، ايثار و... ظاهر مي شوند. وسايل آزمايش الاهى نيز تمام حوادث تلخ و شيرين است و هركس با چيزى آزمايش می شود.

امام صادق (ع) فرموده: «بَشِّرِ الصّابِرينَ» یعنی بشارت ده صابرين را بعد از وقوع اين امور به تعجيل خروج قائم آل محمّد (ع). (تفسير لاهيجي)

امام علی (ع) فرمود: گرچه خداوند به روحيّات بندگانش از خودشان آگاه تر است؛ ولی آن ها را امتحان می کند، تا کارهای خوب و بد، که معيار پاداش و کيفر است، از آن ها ظاهر گردد.» (نهج البلاغه، حکمت 3)

گاهي امتحان الاهي به وسيله ی نعمت هاست، که در آن ها مردم کمتر از امتحان به وسيله سختي ها پيروز مي شوند؛ چنان که آمار نشان مي دهد ثروتمندان بيشتر لغزيده اند و قرآن فرموده: «اِنَّ الاِنسانَ لَيَطغيٰ، اَن رَءَاهُ استَغنيٰ: انسان طغيان مي کند، اگر مستغني شود». (علق 6 )

اميرمؤمنان (ع) فرمود: «لایَقولُنَّ اَحَدُکُم: اَللّهُمَّ اَعوذُ بِکَ مِنَ الفِتنَةِ؛ لِاَنَّهُ لَیسَ اَحَدٌ اِلّا وَ هُوَ مُشتَمِلٌ عَلیٰ فِتنَةٍ؛ وَلَکِن مَن یَستَعِظ فَالیَستَعِظ مِن مُضِلّاتِ الفِتَن: کسي از شما نگويد: خدايا از فتنه به تو پناه مي برم؛ زيرا کسي نیست که در فتنه اي نباشد؛ ولی آن که می خواهد به خدا پناه برد، از آزمایش های گمراه کننده پناه ببرد. (نهج البلاغه، حكمت 93)

حضرت امير (ع) مي فرمايد: اگر صبر کني، قضا بر تو رود و تو مأجور باشي و اگر جزع کني، قضا بر تو رود و تو بزهکار باشي. (ابوالفتوح)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر