سوره بقره - آیه 145 - جزء 2
وَلَئِنْ أَتَيْتَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ بِكُلِّ آيَةٍ مَّا تَبِعُوا قِبْلَتَكَ ۚ وَمَا أَنتَ بِتَابِعٍ قِبْلَتَهُمْ ۚ وَمَا بَعْضُهُم بِتَابِعٍ قِبْلَةَ بَعْضٍ ۚ وَلَئِنِ اتَّبَعْتَ أَهْوَاءَهُم مِّن بَعْدِ مَا جَاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ ۙ إِنَّكَ إِذًا لَّمِنَ الظَّالِمِينَ
معنای آیه
و اگر هر گونه معجزهای برای اهل کتاب بیاوری [باز] قبله تو را پیروی نمیکنند، و تو [نیز] پیرو قبله آنان نیستی، و خود آنان پیرو قبله یکدیگر نیستند، و پس از علمی که تو را [حاصل] آمده، اگر از هوسهای ایشان پیروی کنی، در آن صورت جداً از ستمکاران خواهی بود.
تفسیر قرآن
هر چند اهل کتاب از روی کتاب هاشان مي دانستند، پيامبر اسلام (ص) به دو قبله نماز مي گزارد (مجمع البيان)؛ ولي از آنجا كه مصمّم بودند به وي ايمان نياورند؛
خدا به پيامبرش مي فرمايد: «اگر براي اهل كتاب هر نشانه اي كه بخواهند بياوري، كه تغيير قبله از سوي خداست، باز هم تابع قبله ی تو نخواهند شد و تو نيز تابع قبله ی آنان نخواهی بود. حتّیٰ خود آنان تابع قبله ديگری نيستند، چه رسد به اين که از قبله تو پيروی کنند. بنابراين، اگر تو پس از وحي و دانشي كه در مورد تغيير قبله از بيت المقدّس به سوی کعبه به تو رسيده، از اميال آن ها پيروي كني، از ستمگران خواهي بود.
هدف از خطاباتی نظير: «وَ لَئِنِ اتَّبَعْتَ أَهْواءَهُمْ مِنْ بَعْدِ ما جاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ إِنَّكَ إِذاً لَمِنَ الظَّالِمِينَ» در قرآن سه چيز است:
نخست اين كه در قوانين الاهى تبعيض نيست، ديگر اين كه مردم بدانند جايى كه پيامبر چنين است آن ها مراقب خود باشند. سوّم اين كه روشن شود پيامبر نيز از خود اختيار تغيير احكام خداوند ندارد.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر