تفسیر قرآن

ما روي گرداندن تو را به اين سو و آن سوي آسمان [براي تغيير قبله] مي بينيم، پس تو را به جانب قبله اي كه بدان خشنود شوي مي گردانيم؛ حال رو سوي مسجدالحرام كن و شما مسلمين نيز هر جا هستيد،‌ رو بدان سو كنيد.

کساني که کتاب به آن ها داده شده (اهل كتاب = يهود و نصارا) نيك مي دانند، که اين حکم تغيير قبله براي مسلمانان حق است و از ناحيه پروردگارشان می باشد؛ و خداوند از نيّات و کار اهل کتاب که با آن که تغيير قبله در كتب خودشان آمده، كتمان كرده و روى آن جنجال به راه انداختند، آگاه است.

ادب پيامبر در نزد خداوند به قدرى است كه تقاضاى تغيير قبله را به زبان نمى ‏آورد، بلكه تنها با نگاه، انتظارش را مطرح مى‏ نمايد.

چون كعبه براي پيامبر اسلام (ص) محبوب ترين قبله بود؛ به جبرئيل فرمود: دوست دارم خدا مرا از قبله يهود برگرداند. جبرئيل عرض كرد: من نيز چون تو بنده ام و تو نزد خدا عزیزي، پس از خدا بخواه خواسته ات را برآورده كند. بعد از آن پيامبر اکرم (ص) همواره چشم به آسمان مي دوخت كه شايد جبرئيل پاسخ مثبتي آورد كه اين آيه نازل شد. (مجمع)

یهود و نصاریٰ در كتاب‏هايشان خوانده بودند كه پيامبر اسلام (ص) به سوى دو قبله نماز مى ‏گزارد، امّا اين حقيقت را كتمان نموده و يا با القاى شبهات و سؤالات، نقش تخريبى ايفا مى‏ كردند و خداوند با جمله‏ ى‏ «وَ مَا اللهُ بِغافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُونَ» آنان را تهديد مى‏ نمايد (مجمع)؛ لذا در این آيه بعد از اين فرمان اضافه مى‏ كند: «كسانى كه كتاب آسمانى به آنها داده شده است، مى‏ دانند اين فرمان حقى است از ناحيه پروردگارشان.

و در پايان اضافه مى ‏كند: «خداوند از اعمال آن ها غافل نيست». يعنى آنها به جاى اين كه اين تغيير قبله را يك نشانه صدق پیامبر اسلام كه در كتب های خودشان آمده بدانند، روى آن جنجال به راه انداختند، ولی خدا اعمال و نياتشان آگاه است.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر