تفسیر قرآن

و در آخرين آيه در مورد ابراهيم می فرمايد: و ابراهيم (ع) و نيز نوه اش يعقوب (ع) دم مرگ فرزندان خود را سفارش نمودند، که اي فرزندان، خدا اين دين را براي شما برگزيده؛ پس زنهار كه بميريد و مسلمان نباشيد.

امام سجّاد (ع) مي فرمايد: جز ما و شيعيانمان كسي بر ملّت ابراهيم نيست. (تفسیر صافي)

پيام ديگر آيه اين است که: شما مؤمنين تنها مسئول خود نيستيد، بلکه مسئول فرزندانتان نيز هستيد. در آيه ديگر هم فرموده: «قُوا اَنفُسَکُم وَ اَهليکُم ناراً: خود و خانواده تان را از آتش حفظ کنيد.» (تحريم (ص) )

فرزندان يعقوب (اسباط) دوازده تا بوده اند: روبين، شمعون، لاوي، يهودا، يساجر، زبولون، دان، نفتالي، جاد، اشير، بنيامين و يوسف و هريک پدر قبيله اي اند. (منهج الصّادقین)

محقّقین برآنند که اسلام چهار مرتبه دارد: قبول ظاهري اوامر و نواهي ديني که با ذکر شهادتين صورت مي گيرد.

تسليم و انقياد قلبي در مقابل اعتقادات حقّه اسلامي به طور تفصيل که لازمه آن انجام اعمال صالحه است، اگرچه ممکن است در پاره اي از موارد تخلّفي از انسان سرزند. مرتبه سوّم اسلام آن است که تمام قواي حيواني انسان منقاد و تسليم اعتقاد قلبيش به دين خدا گردد و انسان چنان خدا را پرستش کند که گويا او را مي بيند و به تمام و کمال مطيع قضا و قدر و نيز اوامر و نواهي شرع باشد.

مرحله چهارم آن است که بنده در مقابل خدا مطيع و تسليم محض باشد، به طوري که نه در ذات و نه در صفات و نه در افعال هيچ استقلالي براي خود قائل نشود و بداند کسي چيزي از خودش ندارد و اين معني در تمام احوال و افعالش سرايت کند و طبعاً از هيچ مکروهي محزون نشود و از هيچ مشکلي نهراسد. (المیزان با تلخیص)

به علي (ع) عرض شد: کسي که به «لاإلـه إلّا الله و محمّد رسول الله» شهادت دهد، مؤمن است؟ فرمود: پس واجبات خدا کجا مي رود؟ و اميرمؤمنان (ع) مي فرمود: اگر ايمان کلام مي بود (يعني گفتن شهادتين مي بود) روزه و نماز و حلال و حرامي در اسلام نازل نمي شد. (کافي، باب اسلام و ايمان 3/55 حديث 2)

امام صادق (ع) فرمود: اگر مردمى خداى را به يگانگى و بدون شريك بپرستند، نماز را بپاى دارند، زكات بدهند، حجّ خانه خدا كنند و روزه رمضان بگيرند، ولى به يكى از كارهاى خدا و يا رسول او اعتراض كنند، و بگويند چرا برخلاف اين نكردند، با همين اعتراض مشرك مي شوند، هر چند بزبان هم نياورند و تنها در دل بگويند، (كافى ج 2 ص 398 ح (ص) )

امام باقر (ع) فرمود: دين فقط اسلام است، يقين يک درجه بالاتر از تقواست و ميان مردم چيزي کمتر از يقين تقسيم نشده است و يقين عبارت از: توکّل بر خدا و تسليم شدن به او و راضي بودن به قضايش و واگذاشتن کار به او. (کافي باب برتري ايمان بر اسلام، حديث 5)

امام صادق (ع) فرموده: خدا ميان مؤمنين مسابقه قرار داد، چنان که ميان اسبان در روز اسب دواني و هر يک از مؤمنين را طبق درجه سبقتش قرار داد و حقّ او را از آن درجه نکاست و هيچ دنبالي از جلو افتاده (نزد خدا) پيشي نگيرد و نه هيچ کم فضيلتي بر صاحب فضيلت. (کافي 3/ 67 باب پيشي گرفتن در ايمان،‌ حديث 1)

ابوعمرو زبيري گويد: به امام صادق (ع) عرض كردم: آيا ايمان گفتار و كردار است يا گفتاري بدون كردار؟‌ فرمود: ايمان تمامش كردار است و گفتار هم برخي از كردار می باشد، كه خدا واجب كرده است. (کافي، 3/56 ، ح 1)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر