تفسیر قرآن

كسانی كه به آن ها كتاب آسماني داديم و آن را چنان كه بايد می خوانند،‌ به اين قرآن ايمان مي آورند و کسانی که به آن كافرند، زيانكارند.

بعضي گفته اند: مقصود اين آيه اهل کتابند، که اگر کتاب آسماني خود را درست بخوانند به قرآن هم که کتاب هاي آسمانيشان وعده‌ آن را داده ايمان مي آورند و بعضي گفته اند: منظور مسلمانانند، يعني تنها مسلماناني که قرآن را چنان که شايسته است تلاوت مي کنند، بدان ايمان دارند. آري، تلاوت قرآن مقدّمه ی فهم و فهم آن مقدّمه ی تزكيه است.

نازل ترين مرتبه تلاوت قرآن خواندن آن با ترتيل است و مراحل بالاتر آن، آشنايي با مفاهيم کلمات، تدبّر در معارف، اعتقاد به معنا، حضور قلب، تخلّق به اوصاف اخلاقی قرآن و عمل به دستورهای آن است.

گروهى تمام اصرارشان بر اداى حروف از مخارج، وقف و وصل و يرملون و شدّ و مدّند، گروهى ديگر تنها سعیشان در آگاهی از علوم قرآن است اما از عمل در آنها خبرى نيست؛ ولى مؤمنان راستين خواندن الفاظ و انديشه در معانى و درك مفاهيم قرآن را براى عمل مى‏ خواهند، و لذا هر زمان با خواندن قرآن روح تازه‏اى در كالبد آن ها دمیده مى‏ شود، و تصميم و اراده و آمادگى جدیدی برای عمل در آن ها پیدا می شود.

امام صادق (ع) فرموده: منظور خداوند از اين که مي فرمايد: «قرآن را چنان که شايسته است بخوانند» اين است که آياتش را با دقّت بخوانند، حقايقش را درک کنند، به احکامش عمل نمايند، به وعده هايش اميدوار، از وعيدهايش ترسان باشند، از داستان هايش عبرت گيرند، به اوامرش گردن نهند و نواهي آن را بپذيرند. به خدا قسم، منظور حفظ آيات و خواندن حروف و سوره هاي آن نيست. (ارشادالقلوب ديلمي، باب 19، ص 101)

امام صادق (ع) در تفسير «يَتْلُونَهُ حَقَّ تِلاوَتِهِ» فرموده: يعنى وقتى به آيات راجع به بهشت و دوزخ مي رسند مى ‏ايستند و فكر مي كنند. (تفسیر عیاشی)

و امام صادق (ع) در تفسير اين آيه فرموده: آنان كه قرآن را حق تلاوتش تلاوت مي كنند، امامان امّت اند. (كافى ج 1 ص 215 حديث 4)

اين روايت از باب جرى يعنى تطبيق آيه به مصداق كامل آن است.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر