معنای آیه
دليل ديگر بر بي ايماني شما يهود اين است که وقتي با گرفتن کوه طور بالاي سرتان از شما پيمان گرفتيم، كه دستورهاي الاهي را که به شما داديم محکم بگيريد و به کار بنديد و به آنچه می گوييم گوش دهيد. گفتند: شنيديم و نافرمانی کرديم و بر اثر کفرشان محبّت گوساله طلايي سامري در دلشان سرشته شد. بگو: ايمانتان، اگر ايماني داشته باشيد، شما را به بدترين كار وامي دارد.
«سَمِعْنا وَ عَصَيْنا: شنيديم و نافرمانی کرديم» يعنی با عمل اين واقعيّت را نشان دادند.
«أُشْرِبُوا فِي قُلُوبِهِمُ الْعِجْلَ» نيز كنايه از حال قوم يهود است. یعنی ريسمان محكمی قلبشان را با محبّت گوساله ارتباط داده یا بنى اسرائيل قلوب خود را با محبّت گوساله سامرى آبيارى كردند و چنین قلوبی هم محصولى جز خيانت و قتل پيامبران و گناه و ظلم نخواهد داشت.
بعضى از مفسّرين قسم دادن خدا به حق رسول الله را جایز ندانسته اند؛ ولی اوّلاً، خداوند به پيامبر، ملائكه، كتب، آسمان، زمين، شمس، قمر، نجوم، شب، روز، كوهها، درياها، شهرها، انسان ها، درختان، انجير و زيتون سوگند خورده؛ و مقام پیامبر از انجير و زيتون كمتر نيست، كه به آن دو سوگند بخورد، ولى صحيح نباشد كه به آن جناب سوگند بخورد.
ثانیاً، خود خدا به جان آن جناب سوگند خورده و فرموده: «لَعَمْرُكَ إِنَّهُمْ لَفِي سَكْرَتِهِمْ يَعْمَهُونَ: به جان تو سوگند، كه ايشان در مستى خود حيرانند.» (حجر آيه 72)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر