معنای آیه
در آن زمان پرده هاى غرور و غفلت هم کنار می روند و حقايق آشكار مى گردند و انسان از تمامى اعمالش از نيك و بد آگاه مى شود؛ چه اعمالى را كه از قبل فرستاده و چه كارهايى كه آثارش بعد از او در دنيا باقي مانده، مانند صدقات جاريه و سنّت هاى نيك و بدی که از خود به جا نهاده است.
روزي شخصي در محضر پيامبر (ص) از مردم تقاضاي كمك كرد، همه خاموش ماندند. در اين موقع يكي از اصحاب چيزي به سائل داد، بقيّه نيز با پيروي از او به آن فقير كمك كردند.
در اين موقع پيامبر (ص) فرمود: كسي كه سنّت نيكي نهد و ديگران به او اقتدا كنند، پاداش خود را دارد و همانند كساني هم كه از او پيروي كرده اند، بي آن كه از اجر آن ها كاسته شود؛ و كسي كه سنّت بدي بگذارد و از او پيروي كنند، گناه خود را دارد و همانند گناه كساني كه از او پيروي كرده اند، بي آن كه ازگناهان آنها كاسته شود. (مجمع)
قریب این مضمون هم در درّ منثور از پیامبر (ص) نقل شده است.
امام صادق (ع) فرموده: بعد از مرگ انسان، پرونده اعمالش بسته شود و پاداشي به او نرسد، مگر از شش طريق: بناها و اشياء مفيدي كه براي استفاده مردم از خود به جا گذارده، فرزند صالحی که از او به جا مانده، قرآني كه آن را تلاوت كنند، چاهي كه حفر كرده، درختي كه غرس نموده، تهيّه آب و سنّت حسنه اي كه بعد از او باقي ماند. (بحار 71/257)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر