معنای آیه
بعد از بيان مغفرت و اجر كريم مؤمنان، با اشاره به «معاد» مي فرمايد:
ما مردگان را زنده مي كنيم و هر چه را از پيش فرستاده و آنچه از خود برجا نهاده اند مي نويسيم و همه چيز را در كتابي آشكار (لوح محفوظ) برشمرده ايم.
روزي پيامبر (ص) در بياباني به يارانش فرمود: برويد هيزم بياوريد. اصحاب عرض كردند: در اين سرزمين هيزمي نيست. فرمود: هر كس هر چه مي تواند جمع كند. هريك ازآنها رفتند مختصر هيزمي جمع كردند و چون همه را روي هم انباشتند و آتش زدند و آتش زبانه كشيد، آن حضرت فرمود: گناهان كوچك چنين روي هم متراكم مي شوند؛ لذا از آنها بترسيد و همه چيز در كتاب مبين ثبت خواهد شد. (نورالثّقلين)
امام باقر (ع) فرموده: وقتي آية: «وَكُلَّ شَيءٍ اَحصَيناهُ في اِمامٍ مُبينٍ» نازل شد، ابوبكر و عمر به رسول خدا (ص) عرض كردند: آيا منظور از آن تورات است؟ فرمود: نه. عرض كردند: انجيل است؟ فرمود: نه. گفتند: قرآن است؟ فرمود: نه.
در اين حال چشم پيامبر (ص) به علي (ع) افتاد و فرمود: هُوَ هذا، اَنَّهُ الاِمامُ الَّذى اَحصَى اللهُ تَبارَكَ وَ تَعالىٰ فِيهِ عِلمُ كُلُّ شَىءٍ: امام مبين اين مرد است، اوست امامي كه خداي تعاليٰ علم همه چيز را در او احصا فرموده است. (معاني الاخبار، باب معني الإمام المبين، ح 1)
اميرمؤمنان (ع) نيز خود فرموده: «اَنَا وَاللهِ الاِمامِ المُبين، اُبَيِّنُ الحَقَّ مِنَ الباطِلِ وَرَثتُهُ مِن رَسولُ الله: به خدا سوگند منم امام مبين كه حق را از باطل آشكار مى سازم، اين علم را از رسول خدا به ارث برده ام». (تفسیر قمی)
و اين بدان خاطر است كه به قول عرفا «انسان كامل» عالم صغيري است كه خلاصه عالم كبير است.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر