سوره فاطر - آیه 45 - جزء 22

وَ لَوْ يُؤٰاخِذُ اَللّٰهُ اَلنّٰاسَ بِمٰا كَسَبُوا مٰا تَرَكَ عَلىٰ ظَهْرِهٰا مِنْ دَابَّةٍ وَ لٰكِنْ يُؤَخِّرُهُمْ إِلىٰ أَجَلٍ مُسَمًّى فَإِذٰا جٰاءَ أَجَلُهُمْ فَإِنَّ اَللّٰهَ كٰانَ بِعِبٰادِهِ بَصِيراً

معنای آیه

و اگر خداوند مردم را از بهر آنچه كرده‌اند بازخواست كند، بر پشت زمين جنبنده‌اى باقى نگذارد اما (بازخواستِ‌) آنان را تا مدتى معين به تأخير مى‌افكند و چون مهلتشان سرآيد، البته كه خداوند به (حال) بندگان خويش بيناست.

تفسیر قرآن

در اين آيه آخر تهديدهای شديد گذشته را با بيان لطف و رحمت پروردگار پايان مى ‏دهد و مي­ فرمايد:

اگر خدا مردم را به سزاي  آنچه انجام داده ‏اند مجازات كند، جنبنده ‏اي را بر پشت زمين باقي نمي ­گذاشت؛ ولي از سر لطف و رحمت تا مدّتي معيّن مهلت شان مي­ دهد و مجازاتشان را به تأخير مي ‏اندازد، شايد توبه كنند و ايمان آورند. امّا اين فرصت  تا زماني است، كه اجل آن­ها فرا نرسيده؛ امّا وقتي اجلشان فرا رسد، هر كس را به مقتضاي عملش جزا مي ‏دهد؛ چرا كه خدا بيناست و اعمال بندگانش را مي ­‏بيند.

امام سجّاد (ع) به درگاه خدا عرض می­ کند:

خداوندا جزاى من در اولين گناهى كه كردم آتش بود و هر چه زنده مانده ‏ام لطف و مهلت تو نسبت به من است كه شايد من توبه كنم. (صحيفه سجاديه، دعاى 16)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

---