سوره فاطر - آیه 43 - جزء 22

اِسْتِكْبٰاراً فِي اَلْأَرْضِ وَ مَكْرَ اَلسَّيِّئِ وَ لاٰ يَحِيقُ اَلْمَكْرُ اَلسَّيِّئُ إِلاّٰ بِأَهْلِهِ فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلاّٰ سُنَّتَ اَلْأَوَّلِينَ فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اَللّٰهِ تَبْدِيلاً وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اَللّٰهِ تَحْوِيلاً

معنای آیه

(رميدنى) از سرِ گردنكشى در زمين، و از نيرنگ بد، و نيرنگ بد تنها دامنگير اهل نيرنگ شود و بس، آيا آنان چيزى جز سنّت پيشينيان انتظار دارند، حال آنكه در سنّت الهى، هرگز نه هيچ تبديلى خواهى يافت و نه هيچ دگرگونى و تحوّلى.

تفسیر قرآن

اين آيه در توضيح آيه­ قبل مي­ فرمايد:

وقتي بيم­ دهنده به سويشان آمد،‌ از سر گردنكشي و نيرنگ زشتشان از او دوري كردند؛ ولي نيرنگ­ هاي سوء تنها دامان صاحبانش را مي‏ گيرد؛ چنان­چه اگر بیمار داروی پزشك را نخورد، تنها خو را فريب داده، نه پزشك را.

آن­گاه می­ فرماید: پس جز اين انتظار دارند كه گرفتار سرنوشت شوم مشركان مجرم پيشين شوند؟ چون سنّت­ هاي خداوند دائمي هستند؛  و هرگز براي سنّت خدا تبديلي نخواهي يافت و هرگز براي سنّت خدا دگرگوني نخواهي يافت.

(بَد مكن كه بد افتى، چَه مَكَن كه خود افتى‏)

«تبديل» چيزى را به كلى عوض كردن، ولى «تحويل» همان موجود را از نظر كيفى يا كمى دگرگون ساختن است. به اين ترتيب سنت هاى الاهى نه به كلّى عوض مى‏ شوند و نه حتى كم و زياد وضعيف و شديد مى‏ شوند.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

---