معنای آیه
بعد از نفی دخالت معبودهای ساختگى در جهان هستی و استدلال بر يگانگي خدا از طريق خلقت و ايجاد آنها، در اين آيه بر يگانگي او از طريق ابقاي بعد از ايجاد موجودات مي فرمايد:
خداوند آسمانها و زمين را نگاه مي دارد، که فرو نريزند؛ و اگر در معرض فروريزي قرار گيرند، كسي جز او نمي تواند آنها را نگاه دارد؛ چون غير او كسي نيست، كه افاضه ی وجود كند. خدا حليم و غفور است؛ در عقوبت بشر عجله نمي كند و اگر توبه کنند، راه بازگشت به توحيد به رويشان باز است.
چنانکه در فلسفه اثبات شده، ممكنات همانگونه که در ايجاد و حدوث نيازمند علّت و فيض الاهی اند، در بقا و ادامه هستی هم نيازمند علّت مبقيه و ادامه فيض الاهی اند.
آري، هم آفرينش موجودات دليلي است بر وجود خدا و هم حفظ و نگهداری آنها. اصولاً عالم مادّه مدام در حال تغيير و تبديل است؛ از اين رو، در هر لحظه تمام عالم مادّه نيست و نابود مي شود و خداوند از نو عالمي ديگر مي آفريند؛ و هر لحظه هم فيض خدا از آنها قطع شود، همه نيست و نابود شوند.
«اگر نازي كند فروريزند از هم قالب ها».
كرات آسمانى ميليون ها سال است، که در مدارى كه براى آنها تعيين شده در حركتند، كره زمين ما ميلياردها سال است به دور آفتاب در مسير خود با نظم دقيقى مى چرخد و همه سر بر فرمان پروردگار دارند.
در روايات آمده: خدا به واسطه اولياى خود، آسمان و زمين را حفظ مى كند، كه اگر نباشند، نظام هستى به هم مى ريزد. (نورالثقلين)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر