معنای آیه
بعد از اشاره به وضع ملائكه كه واسطه هايى در رساندن نعمت بين خالق و خلقند، به خود نعمت ها اشاره كلى نموده مى فرمايد:
عموم نعمت ها از خداى سبحان است، نه غير او، پس تنها رازق خداست؛ و چون رازق تنها خداست؛ پس تنها او پروردگار شماست؛ از این رو وعده خدا در مورد بعث و عذاب دادن كفّار و آمرزش مؤمنين صالح حق است؛ پس می فرماید:
هر آن درِ رحمت که خدا به روی مردم گشاید، کسی نتواند آن را ببندد و هرچه را بندد، جز او گشاینده ای ندارد و او پیروزمندی حکیم است.
هرچند شيطان و نفس، اعمال بد انسان را برايش نيك جلوه مي دهند؛ ولي چون اين خدا است كه اين دو را آفريده، هدايت و ضلالت را به خدا نسبت داده؛ از طرفي، خدا انسان را طوري آفريده، كه با تكرار کاری، بدان عادت كرده و در نظرش نيك جلوه مي كند.
از آن رو، از رزق و نعمت تعبير به رحمت كرد، كه بيان دارد افاضه حق تعالىٰ از رحمت اوست و توقّع هيچ سود و كمالى از بندگان ندارد.
در پايان فرموده: «وَ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ: او قدرتمندي شكست ناپذير است» يعنی نه كسی می تواند جلو عطايش را بگيرد و نه كسى می تواند مانع عطايش شود. و از سوی ديگر عطا و منع خدا ناشی از حكمت و مصلحتی است، چون او حكيم است.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر