سوره سبا - آیه 46 - جزء 22
قُلْ إِنَّمٰا أَعِظُكُمْ بِوٰاحِدَةٍ أَنْ تَقُومُوا لِلّٰهِ مَثْنىٰ وَ فُرٰادىٰ ثُمَّ تَتَفَكَّرُوا مٰا بِصٰاحِبِكُمْ مِنْ جِنَّةٍ إِنْ هُوَ إِلاّٰ نَذِيرٌ لَكُمْ بَيْنَ يَدَيْ عَذٰابٍ شَدِيدٍ
معنای آیه
بگو به شما فقط يك اندرز مى‌دهم، براى خدا به پا خيزيد، تك‌تك و دوتا دوتا، سپس بينديشيد، (و بدانيد كه) در اين همنشين شما هيچ ديوانگى‌اى نيست، او تنها شما را پيشاپيش از عذابى سخت بيم مى‌دهد.
تفسیر قرآن
در اين آيات آخر به پيامبر اسلام (ص) دستور مى دهد كه مشرکین را با دلائل مختلف به سوى حق یعنی هدایت به مبدأ و معاد دعوت کن و در این آیه می فرمايد:
«به آنها بگو: من تنها شما را به يك چيز اندرز مي دهم یعنی خير و صلاح شما در اين می بینم كه دو نفر دو نفر، يا يك نفر يك نفر، (نه افراد زیاد که با جنجال و تعصّب همراه باشد) براي خدا قيام كنيد، آنگاه انديشه كنيد، تا اعتراف كنيد، اين پيغمبر شما كه چهل سال هم نشين شما بوده و جز فكر صائب و صدق گفتار وامانت از او نديده ايد، هيچ گونه اختلال فكري و جنون ندارد؛ بلكه او فقط بيم دهنده ی شما از عذاب الاهي است.
بعضی هم گفته اند: «تَتَفَكَّروا: بينديشيد» به طور مطلق بیان می دارد در همه چیز ـ مخصوصاً در این چهار مسأله: از كجا آمده ام؟ آمدنم بهر چه بوده؟ به كجا مى روم؟ و اكنون در كجا هستم؟
در این آیه «ايمان به خدا» مسلّم گرفته شده، چون توحيد يك امر فطرى است كه حتّىٰ بدون انديشه روشن است.
حسن صيقل گويد: از امام صادق (ع) در باره ی آنچه مردم روايت مي كنند كه: «يك ساعت انديشيدن بهتر از عبادت يك شب است» پرسيدم وگفتم: چگونه بينديشد؟ فرمود: وقتي از خرابه يا خانه اي مي گذرد بگويد: كجايند ساكنينت، كجايند سازندگانت، چرا سخن نمي گويي؟ (كافي، كتاب ايمان و كفر، باب تفكّر، حديث 2)
امام رضا (ع) فرموده: عبادت به نماز و روزه ی بسيار نيست، بلكه تفكّر در امر خداست؛ اگر چه نتيجه نماز و روزه اندك ولي با معرفت و نورانيّت دل باشد. (كافي، كتاب ايمان و كفر، باب تفكّر، حديث 4)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر