تفسیر قرآن

امّا مردم سبأ به جاي سپاس خداوند و انفاق به مستمندان، از خدا تقاضاهاي ستمگرانه نمودند، از جمله گفتند: پروردگارا، ميان سفرهاي ما دوري افكن. يعني بين اين شهرهايمان  بيابان­ هاي خشكي باشد،‌ تا بينوايان نتوانند همچون ما اغنيا بي ­زاد و توشه  و مركب به راحتي سفر كنند و با اين عملشان به خودشان ستم كردند؛ 

و در نتيجه ما هم آن­ها را طوری مجازات كرديم كه براي ديگران داستان گشتند و از آن همه شهرهاي آباد و مردمان مرفّه جز اخباري بر سر زبان­ها  و يادي در خاطرها باقي نماند و آن­ها را متلاشي و جمعيّتشان را پراكنده نموديم. ‌و در اين ماجرا و داستان مردم سبأ براي هر صبركننده­ ی شكرگزار عبرت ­هاست، تا بر بعضي ناراحتي­ ها و سختي­ ها صبر و شكيبايي نمايند و بر نعمت ­هاي خداوند شاكر باشند.

بنا بر اين جمله: «رَبَّنا باعِدْ بَيْنَ أَسْفارِنا» پيشنهاد ضمنی عذابى بود، كه خود آنان كردند، چون معناى كلامشان مستلزم همين بود كه شهرها  و ديارشان ويران گرديد و با ارتكاب گناهان به خود ستم كردند.

گفته ­اند: موش­هاي زيادي در سدهايي كه سبائيان ساخته بودند لانه كردند و آن­ها را از درون سست نمودند؛ و در نتيجه يك بار كه باران بسياري باريد و آب پشت سدّ ارم بسيار زياد شد، درهم شكست و با جاري شدن آب فراوان پشت سدّ، تمام شهرها و باغات‌ و دام­ها و حتّیٰ بسياري از مردمشان را آب برد؛ و بدين ترتيب، آن سرزمين آباد به صحرايي خشك با درختان اندكي آن­هم بي­ بار وكم­ بار تبديل شد.(مجمع)

اخيراً باستان­ شناسان از سنگ ­نوشته­ ها و آثار ديگر، به خصوصيّات سدّ مأرب و تمدّن درخشان آن ناحيه، كه قرآن كريم بيان داشته، پي­ برده ­اند.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان