تفسیر قرآن

آن­گاه خداوند به پيامبرش مي­ فرمايد:

ما براي تو هفت طايفه حلال كرده ­ايم:

همسراني كه مَهرشان را داده ­اي.

كنيزاني كه خدا سهم تو از غنائم مقرّر كرده.

دخترعموهايت، دختر عمّه ­هايت.

دختر دايي­ هايت.

دختر خاله ­هايت كه با تو مهاجرت كردند.

و هر زن با ايماني كه خود را به پيامبر ببخشد و مَهريّه نخواهد، چنانچه پيامبر بخواهد او را به همسري برگزيند؛

امّا چنين ازدواجي تنها براي تو مجاز است نه ديگر مؤمنان؛ ما مي ­دانيم براي آنان در مورد همسران و كنيزانشان چه حكمي کرده ­ايم. اين به خاطر آن است، كه مشكلي در اداي رسالت بر تو نباشد؛ و خدا آمرزنده و مهربان است. یعنی ازدواج با زنان متعدّد مخصوص پیامبر است، نه همه مسلمان­ها.

زينب دخترعمّه پيامبر (ص) و ماريه­ قبطيّه از غنائم و دو همسر ديگرش صفيه و جويريّه از انفال بودند، كه پيامبر (ص) آن­ها را بعد از آزادي به همسري پذيرفت. (مجمع)

امام باقر (ع) فرموده: زني از انصار نزد پيامبر (ص) رفت و عرض كرد: هر چند رسم نيست زن به خواستگاري شوهر رود، ولي چون براي من شوهري نيامده و بچّه ­اي ندارم، حاضري مرا بگيري؟ اگر قبول كني من خود را به تو مي ­بخشم.

پيامبر (ص) او را دعاي خير كرد. حفصه دختر عمر و زن آن جناب به آن زن گفت: چقدر كم حيايي و در مقابل مردان   بي ­اختياري؟ پيامبر (ص) فرمود: حفصه، دست از او بردار، كه او از تو بهتر است؛ چون او به رسول خدا رغبت كرده و تو از او عيب مي­ گيري و به آن زن فرمود: خدا رحمتت كند، كه دوستدار من شدي خدا بهشتش را بر تو واجب كرد. به زودي خبر من به تو مي­ رسد.

و چون آن زن خود را به پيامبر (ص) بخشيد، عايشه گفت: زنان را چه شده، كه خود را بدون مهر مي ­بخشند؟ پس اين آيه نازل شد و عايشه گفت: چقدر خدا در پي دل تو بالا مي­ رود؟ پيامبر (ص) فرمود: تو هم اگر خدا را اطاعت كني، خدا پي دلت بالا خواهد رفت. (مجمع)

فلسفه زنان متعدّد پیامبر (ص): ازدواج پیامبر (ص) در بسيارى از موارد جنبه سياسى داشته است.

بعضى ديگر براى كاستن از عداوت، يا طرح دوستى و جلب محبّت اشخاص و يا اقوام بوده است و بعضى ازدواج ­هاى او مانند ازدواج با «زينب» براى شكستن سنّت جاهلى بوده است؛

زیرا كسى كه در سن 25 سالگى كه عنفوان جوانى او بوده با زن بيوه چهل‏ ساله ‏اى (خدیجه) ازدواج مى ‏كند و تا 53 سالگى تنها به اين يك زن بيوه قناعت مى‏ نمايد از میان زنانش هم عایشه باكره بوده و بقيه بيوه بودند كه طبعاً نمى ‏توانستند از جنبه ‏هاى جنسى چندان تمايل كسى را برانگيزند.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان