سوره احزاب - آیه 35 - جزء 22
إِنَّ اَلْمُسْلِمِينَ وَ اَلْمُسْلِمٰاتِ وَ اَلْمُؤْمِنِينَ وَ اَلْمُؤْمِنٰاتِ وَ اَلْقٰانِتِينَ وَ اَلْقٰانِتٰاتِ وَ اَلصّٰادِقِينَ وَ اَلصّٰادِقٰاتِ وَ اَلصّٰابِرِينَ وَ اَلصّٰابِرٰاتِ وَ اَلْخٰاشِعِينَ وَ اَلْخٰاشِعٰاتِ وَ اَلْمُتَصَدِّقِينَ وَ اَلْمُتَصَدِّقٰاتِ وَ اَلصّٰائِمِينَ وَ اَلصّٰائِمٰاتِ وَ اَلْحٰافِظِينَ فُرُوجَهُمْ وَ اَلْحٰافِظٰاتِ وَ اَلذّٰاكِرِينَ اَللّٰهَ كَثِيراً وَ اَلذّٰاكِرٰاتِ أَعَدَّ اَللّٰهُ لَهُمْ مَغْفِرَةً وَ أَجْراً عَظِيماً
معنای آیه
آن مردان و زنان مسلمان، آن مردان و زنان مؤمن، آن مردان و زنان فرمانبردار، آن مردان و زنان صادق، آن مردان و زنان شكيبا، آن مردان و زنان فروتن، آن مردان و زنان صدقهدهنده، آن مردان و زنان روزهدار، آن مردان و زنان پاكدامن و آن مردان و زنانى كه فراوان ياد خدا كنند، خداوند براى همۀ آنان بخشايش و پاداشى بزرگ مهيا ساخته است.
تفسیر قرآن
وقتي «اسماء بنت عميس» با همسرش «جعفر بن ابيطالب» از «حبشه» بازگشت، از همسران پيامبر (ص) پرسيد: آيا چيزي از آيات قرآن در باره زنان نازل شده؟ آنها گفتند: نه. «اسماء» به خدمت پيامبر (ص) رفت و عرض كرد: اي رسول خدا، جنس زن گرفتار خسران و زيان است! پيامبر (ص) فرمود: چرا؟ عرض كرد: چون در قرآن آنطور كه از مردان به نيكي ياد شده، از زنان ياد نشده است. اين آيه در مورد يكسان بودن مرد و زن در پيشگاه خدا نازل شد. (مجمع البيان)
به دنبال دستورهايى براى همسران پيامبر اكرم (ص)، اين آيه ده كمال براى عموم زنان و مردان در مسايل اعتقادى، اخلاقى و عملى، بر شمرده است و فرموده: مردان و زنان مسلمان، مردان و زنان باايمان، مردان و زنان اطاعت پيشه، مردان و زنان راستگو، مردان و زنان شكيبا، مردان و زنان فروتن، مردان و زنان انفاق كننده، مردان و زنان روزه دار، مردان و زنان پاكدامن و مردان و زناني كه خدا را فراوان ياد مي كنند، خدا براي آنها آمرزش و پاداش بزرگي فراهم ساخته است.
انسان زمانى كامل است كه همه كمالات را داشته باشد نه تنها بعضی را.
گرچه بعضى از مفسّران پنداشته اند: اسلام و ايمان در این آيه به يك معنى است؛ ولى تكرار آن نشان مى دهد منظور از آنها دو چيز متفاوت است و اشاره به همان مطلبى است كه در آيه 14 سوره حجرات آمده: «قالَتِ الاَعرابُ آمَنّا قُل لَم تُؤمِنُوا وَلكِن قُولُوا أَسلَمنا وَلَمّا يَدخُلِ الاِيمانُ فِي قُلُوبِكُم: اعراب گفتند ما ايمان آورده ايم، بگو: هنوز ايمان نياورده ايد، بلكه بگوئيد اسلام آورده ايم و ايمان هنوز در دل شما نفوذ نكرده است. زیرا اسلام همان اقرار به زبان است كه انسان را در صف مسلمين قرار مى دهد و مشمول احكام آنها مى كند، ولى ايمان تصديق به قلب و دل است.
زمانى ارزش اين آيه روشن مى شود كه به تبعيضاتى كه عرب و عجم ميان زن و مرد قائل بودند بنگريم و تاريخ دلخراش زن را مطالعه كنيم.
تفاوت ميان زن و مرد در جسم است. همه كمالات بشرى مربوط به روح اوست نه جسم او؛. لذا همه كمالاتى كه در اين آيه آمده، به صورت يكسان ميان مرد و زن آمده است.
پيامبر اکرم (ص) فرموده: چون مرد همسرش را شبانگاه بيدار كند و هر دو وضو بگيرند و نماز (شب) بخوانند از مردان و زنانى خواهند بود، كه بسيار ياد خدا مى كنند. (مجمع)
و در حديثی امام صادق (ع) فرموده: هر كس تسبيح فاطمه ی زهرا (س) را در شب بگويد، مشمول اين آيه است. (مجمع البيان)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر