سوره احزاب - آیه 5 - جزء 21
اُدْعُوهُمْ لِآبٰائِهِمْ هُوَ أَقْسَطُ عِنْدَ اَللّٰهِ فَإِنْ لَمْ تَعْلَمُوا آبٰاءَهُمْ فَإِخْوٰانُكُمْ فِي اَلدِّينِ وَ مَوٰالِيكُمْ وَ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنٰاحٌ فِيمٰا أَخْطَأْتُمْ بِهِ وَ لٰكِنْ مٰا تَعَمَّدَتْ قُلُوبُكُمْ وَ كٰانَ اَللّٰهُ غَفُوراً رَحِيماً
معنای آیه
آن پسرخواندگان را به نام پدرانشان بخوانيد، كه اين نزد خداوند درستتر است و اگر پدرانشان را نمىشناسيد آنها برادران دينى شما و دوستان شمايند و آنجا كه خطايى از شما سر مىزند بر شما گناهى نيست، مگر آنچه دلهاتان عمداً قصد آن را كرده باشد و خداوند آمرزندهاى مهربان است.
تفسیر قرآن
در اين آيه مي افزايد:
آنها را به نام پدرانشان بخوانيد، كه اين كار نزد خدا عادلانه تر است و اگر هم پدرانشان را نمي شناسيد، آنها برادران ديني و دوستان شمايند؛ امّا اگر به خطا آنها را به نام ديگران صدا بزنيد، بر شما گناهي نيست؛ ولي آنچه از روي اختيار مي گوييد، مورد حساب قرار خواهد داد؛ و خدا آمرزنده و رحيم است؛ يعني گذشته هاي شما را مي بخشد و سهو و اشتباه و خطا را مورد عفو قرار مي دهد.
البتّه می توان از روى محبّت به كسى گفت: پسرم، يا به خاطر احترام به کسی گفت: پدرم.
زيد بن حارثه» غلام آزادشده پیامبر اکرم (ص) به عنوان «زيد بن محمّد» خوانده مى شد تا اينكه قرآن نازل شد و دستور فوق را آورد، از آن به بعد پيامبر (ص) به او فرمود: تو «زيد بن حارثه» اى و مردم او را مولىٰ رسول الله» مى خواندند. و نيز گفته اند كه: ابو حذيفه غلامى به نام «سالم» داشت، او را آزاد كرد و فرزند خود ناميد، هنگامى كه آيه فوق نازل شد او را به نام «سالم» مولىٰ ابوحذيفه» ناميدند. (روح المعانی)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر