تفسیر قرآن

بعد از آن­كه خداوند به پيامبر اکرم (ص) فرمود: «تنها از وحي الاهي تبعيت نما» مي ‏فرمايد:

«خدا براي هيچ ­كس دو دل در درونش قرار نداده است». يعني انسان يك دل دارد و در اين دل هم جز عشق خدا عشق ديگری چون بت­ ها نگنجد.

لذا اميرمؤمنان (ع) فرموده: دوستي ما و دشمن ما در يك قلب نگنجد؛ زيرا خدا براي هر انسان دو قلب قرار نداده، كه با يكي دوست بدارد و با ديگري دشمن، دوستان ما در دوستي ما خالصند، چنان­كه طلا در كوره خالص شود. هر كس برای فهم اين حقيقت قلبش را بيازمايد، اگر محبّت دشمنان ما در قلبش با محبّت ما آميخته، نه او از ماست و نه ما از او. (قمي)

در جاهليّت چون از همسران خود ناراحت مي‏ شدند به او مي ‏گفتند: «ظَهرُكَ كَظَهرِ اُمّي: پشت تو چون پشت مادرم است» و اين سخن را به منزله طلاق او مي ­دانستند. (مجمع)

 و در بين اعراب و نيز ايران و روم معمول بود، كه وقتي كودكي را فرزند مي ­خواندند، تمام احكام فرزندی را در حقّ او اجرا مي­ كردند، يعني اگر دختر بود ازدواج با او را حرام  مي ­دانستند‌ و چون پدرخوانده مي ­مرد، او نيز مانند ساير فرزندان ارث مي­ برد. (الميزان)

قرآن كريم در اين آيه اين رسوم را لغو كرد و فرمود: خدا هرگز همسرانتان را كه مورد ظهار قرار مي ‏دهيد، مادران شما قرار نداده  و همسرانتان را كه مورد ظهار قرار مي ­دهيد،‌ مادران شما نگردانيده‌؛   و فرزندخوانده ‏هاتان را نيز فرزند شما قرار نداده؛ اين­ها سخنان باطلي است كه بر زبان­ شماست؛ امّا خدا حقّ مي‏ گويد و به راه راست هدايت مي ‏كند. 

از آن­ رو قول خدا حق است، كه گفتارش حقيقت دارد و مطابق واقع است و هدايتش نيز مقرون به خير و سعادت است؛ بنابراين، سخن خود را رها نموده و سخن او را بگيريد.

حتّیٰ براي از بين بردن اين رسم غلط، پيامبر اکرم (ص) با همسر پسرخوانده­اش «زيد ­بن ­حارثه» بعد از طلاقش، با او ازدواج كرد. «ابو حذيفه» هم غلامش «سالم» را آزاد كرد و فرزند خود ناميد و چون آيه فوق نازل شد او را «سالم مولىٰ ابى حذيفه» ناميدند». (روح البيان)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر