تفسیر قرآن

ديگر اين­که  مؤمنين شب­ها پهلوهاشان را از بسترها دور می_­كنند تا در عبادت و نماز شب و راز و نياز پروردگارشان را با بيم و اميد بخوانند و از آن­چه از مال، علم، قدرت و... روزيشان داده ‏ايم، به نيازمندان انفاق مي­ كنند.

مؤمن، نه مأيوس است، نه مغرور، هم بيم دارد، هم اميد.

تعبير «اِنَّما» كه معمولاً براى حصر است، بيان می­ دارد کسی که داراى ويژگي ­هايى كه در اين آيات آمده نيست، از مؤمنان راستين نمى‏ باشد.

از «لايَسْتَكْبِرُونَ، يَدْعُونَ، يُنْفِقُونَ» با صيغه ‏ى مضارع معلوم می­ شود تواضع، سحرخيزى و انفاق، خصلت دايمى مؤمنان است.

بنا بر «مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ» مورد انفاق، تنها مال نيست، بلكه روزی شامل علم و آبرو و همه مواهب مى‏ شود.

به نقل درّ منثور از رسول خدا (ص) و کافی از امام باقر(ع) در معناى «تَتَجافى‏ جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ» اينان قبل از نماز عشاء نمى‏ خوابند، خداى تعالى ثنايشان گفته. از آن به بعد صحابه از رفتن در بستر خواب خوددارى مى‏ كردند، مگر اين­كه نماز عشاء را مى ‏خواندند. (المیزان)

امام باقر (ع) به سليمان بن خالد فرمود: مى‏ خواهى تو را خبر دهم از اصل و فرع و بلندى مقام اسلام؟ عرضه داشتم: بله، فدايت شوم، فرمود: اصل اسلام نماز، فرعش زكات و مقام بلندش جهاد است.

آن­گاه فرمود: اگر بخواهى تو را از ابواب خير خبر مى‏ دهم، عرضه داشتم: بفرماييد، فدايت شوم، فرمود: روزه سپر از آتش دوزخ، صدقه از بين برنده خطايا   و نماز در دل شب ياد آورنده خداست؛ آن­گاه اين آيه را تلاوت فرمود: «تَتَجافى‏ جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ». (كافى، ج 2، ص 23، ح 15)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر