معنای آیه
به دنبال بحث معاد، مي فرمايد:
«آگاهي از زمان قيام قيامت مخصوص خداست». نه تنها مسأله قيامت از شما پنهان است، بلکه شما از بسياری از مسائلی هم که در زندگى روزمره با آنها سر و كار داريد بی خبريد، از جمله: اين تنها خداست، كه باران را نازل مي كند و از تمام جزئيات نزول آن آگاه است و هيچ كس نمي داند فردا چه به دست مي آورد و هيچ كس نمي داند در چه سرزميني مي ميرد؟ خداوند عالم و آگاه است.
امام صادق (ع) فرمود: آيا نمى خواهيد از پنج چيز خبرتان دهم، كه خداى تعالىٰ احدى از خلق خود را به آنها آگاه نساخته؟ راوی گويد: عرضه داشتم: بله، فرمود: خداوند تاريخ قطعى قيام قيامت را مى داند و به احدى از خلق خود خبر نداده، و خداوند باران را نازل مى كند و آنچه در رحم ها هست مى داند، و هيچ كس نمى داند كه فردا چه چيزى كسب مى كند، و هيچ كس نمى داند در چه سرزمينى مى ميرد، ولى خدا همه ی اين ها را مى داند و از آنها با خبر است». (خصال، ج 1 ص 290، ح 49)
وقتي اميرمؤمنان (ع) از بعضي حوادث آينده خبر داد، يكي از اصحاب آن حضرت گفت: اي اميرمؤمنان، تو از علم غيب خبر داري؟ امام خنديد و به آن مرد كه از طايفه بني كلب بود، فرمود: اي برادر كلبي، اين اخباري كه اطّلاع مي دهم علم غيب نيست، علمي است كه از دارنده علم غيب (پيامبر(ص)) آموخته ام،
علم غيب علم قيامت است و آنچه كه خدا در اين آيه (آيه فوق) فرموده. پس خداوند سبحان، از آنچه در رحم مادران است، از پسر يا دختر، از زشت يا زيبا، سخاوتمند يا بخيل، سعادتمند يا شقي، آگاه است، و از آن كسي كه آتشگيره ی آتش جهنّم است يا در بهشت همسايه و دوست پيامبران (ع) است، از همه ی اينها آگاهي دارد.
اين است آن علم غيبي كه غير از خدا كسي نمي داند؛ جز اينها علومي است، كه خداوند به پيامبرش تعليم داده و او به من آموخته است. پيامبر (ص) براي من دعا كرد، كه خدا اين دسته از علوم و اخبار را در سينه ام جاي دهد و اعضا و جوارحم از آن پر گردد. (نهج البلاغه، خطبه 128)
هيچ كس به زمان و مكان مرگ خويش آگاه نيست. حضرت على (ع) فرمود: انسان يك گام كه بر مى دارد، از گام آينده خود خبر ندارد. من لايحضر، ج 1، ص 139. و اگر در روايات مى خوانيم كه فلان ولىّ خدا، مكان يا زمانِ فوت يا شهادت خود را مى دانست، آگاهى و علمى است كه از طرف خداوند به اوعطا شده است.
پروردگار! قرآن را مايه ى تعقّل و تفكّر و موعظه ى ما قرار بده.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر