معنای آیه
باز در د ادامه سخن از نعمت هاى خداوند و دلائل توحيد در آفاق و انفس براي سوق مردم به شكرگزاري خداوند متعال در مورد نظم مي فرمايد:
آيا نمي بيني كشتي ها بر درياها به بركت نعمت خدا حركت مي كنند؟ تا بخشي از آياتش را به شما نشان دهد. آري، در اينها نشانه هايي است براي هر شكيبای شكرگزار.
حركت كشتي ها در دريا نتيجه مجموعه ای از قوانين آفرینش چون وزن مخصوص موادّى كه با آن كشتى را مى سازند، مایع بودن و ميزان غلظت آب ... به طوری که هر گاه يكى از اين امور نبود یا چنین خواصّی نداشت، کشتی نمی توانست با آن همه بار در دریا حرکت کند.
اما خداوندى كه اراده فرموده نعمت هایش را برای پرورش و پیشرفت و آن گاه شکرگزاری انسان، درياها این راه طبيعى بى خرج و عمومى را که بخشهاى زمين را به يكديگر ارتباط مى دهند در اختیار او بگذارد، پهنه درياها را براى مسافرت انسان ها و حمل بار و کالاهای آنها باشد، اين شرائط را كه هر يك نعمتى از نعمتهاى بزرگ اوست فراهم ساخته است. به طوری که هنوز هم با پيشرفت هاى بشر در صنعت هوايى، بيشترين كالاهای بشر از طريق كشتى حمل مى شود.
امام (ع) فرموده: صبّار كسي است، كه در برابر فقر و فاقه خويشتن داري مي كند؛ و شكور كسي است، كه در همه حال شكر خدا را بگزارد. (الميزان به نقل از تفسير قمي)
پيامبر اکرم (ص) فرموده: ايمان دو نيمه است، نيمه اي صبر و نيمه اي شكر. (مجمع البيان)
«صبّارٍ شکور»: بسا از آن رو در آیات بسیاری صبر و شكر در كنار هم آمده، كه در حوادثی که پیش می آید يا طبق مراد انسانند كه جاى شكر دارند و يا خلاف ميلش كه باید صبر کند، پس انسان دائماً بايد يا در حال صبر باشد يا در حال شكر؛ وگرنه در حال كفران و غفلت است.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر