تفسیر قرآن

در اين آيه براي ترسيم علم بي ­پايان خدا مي­ فرمايد:‌

و اگر همه­ ی درختان روي زمين قلم شوند و دريا مركّب آن باشد و هفت درياي ديگر به مدد آن آيد‌ و با اين قلم ­ها و مركّب ­ها، كلمات خدا را بنويسند، آب درياها تمام ­شوند؛ ولي كلمات خدا پايان نگيرند، چون خداوند عزيز است؛ از اين ­رو،‌ ملكش بي­ پايان است؛ و چون خدا حكيم است،  تدبير امور را به غير وا نمي ­گذارد.

شايد مراد از «سَبْعَةُ أَبْحُرٍ» كثرت باشد. يعنى اگر آب همه‏ ى درياها هم مركّب شوند، باز هم نمى ‏توانند همه ‏ى نعمت‏ هاى الاهى را بنويسند.

از آنجا كه هر مخلوقي بيانگر ذات پاك خدا و علم و قدرت اويند،  به هر موجودي، مخصوصاً موجودات شريف­تر «كلمة الله» اطلاق شده، چنان­كه در آيه­ 171 سوره­ ی نساء آمده: «اِنَّمَا المَسيحُ عيسَي ابنُ مَريَمَ رَسولُ­اللهِ وَكَلِمَتُهُ»، «كلمات ­الله» به معني علم خداست.

امام كاظم (ع) فرمود: «مصداق كلمات الله ما هستيم كه فضايل ما قابل ادراك و شماره نيست». نورالثقلين

آرى، اولياى خدا از طرف ذات مقدّس او واسطه‏ ى فيض هستند و هر لطف و كمالى از طريق آن بزرگواران به ديگران مى‏ رسد.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر