تفسیر قرآن

آن­گاه لقمان فرزندش را به مسائل اخلاقي چون تواضع و خوشرويي با مردم توصيه مي­ كند و مي­ فرمايد: با بي ‏اعتنائي از مردم روي مگردان و در روي زمين مغرورانه راه مرو؛ چون خداوند هيچ متكبّر مغروري را دوست ندارد.

دستور اعتدال در راه رفتن يا آهنگ صدا، اعتدال در همه چيز است.

«خود برتر بينى» سبب مى‏ شود که انسان خود را در حدّ كمال پندارد  و با تکبّر بر دیگران درهاى تكامل را به روى خود ببندد.

پيامبر اكرم (ص) فرموده: من مشى على الارض اختيالا لعنه الارض ومن تحتها و من فوقها: كسي­كه با تكبّر روي زمين راه رود، زمين و كساني­ كه در زير زمين خفته ‏اند و آنها كه روي زمين ­اند او را لعنت مي‏ كنند.(نورالثّقلين)

پيامبر اکرم (ص) فرموده: كسي كه لباسي بپوشد و با آن تكبّر ورزد، خدا او را در كنار دوزخ به قعر زمين فرستد و همنشين قارون گردد؛ چون او تكبّر را بنيان نهاد. (نورالثّقلين)

پيامبر اسلام (ص) كه اوّلين شخص عالم امكان است آن­گونه مي­ نشست كه هيچ امتيازي بر ديگران نداشت، تا آنجا كه افرادي كه وارد مجلس مي‏ شدند و حضرت را نمي ‏شناختند، مي ‏پرسيدند: كدام­يك از شما پيامبرید؟ (بحار، ج 47، سيرة پيامبر)

برخي شيعيان خواستند به احترام امام صادق (ع) حمّام را خلوت و به اصطلاح قُرق كنند، حضرت اجازه نداد و فرمود: «لاحاجَةَ لي في ذالِكَ؛ اَلمُؤمِنُ اَخَفُّ مِن ذالِكَ» نيازي به اين كار نيست، زندگي مؤمن ساده ‏تر از اين تشريفات است. (بحارالانوار 47/47)

در حديث مي‏ خوانيم: هر كس با تكبّر در زمين راه رود، زمين و هر موجودي كه زير آن و روي آن است، او را لعنت مي‏ كنند. (نورالثّقلين)

شخصي در حمّام، امام رضا (ع) را نشناخت و از او خواست تا او را كيسه بكشد، حضرت بدون معرّفي خود و با كمال وقار تقاضاي او را قبول كرد. همين­كه آن شخص حضرت را شناخت، شروع به عذرخواهي كرد، حضرت او را دلداري داد. (بحارالانوار 49/99)

از نشانه‏ هاي تواضع پذيرفتن انتقاد و نشستن در پايين‏ مجلس است.

در سفرى كه براى تهيه غذا هر كس كارى را به عهده گرفت، پيامبر اکرم (ص) نيز فرمود: «جمع كردن هيزم با من». (بحار 47، سيره پيامبر)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر