سوره لقمان - آیه 14 - جزء 21
وَ وَصَّيْنَا اَلْإِنْسٰانَ بِوٰالِدَيْهِ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ وَهْناً عَلىٰ وَهْنٍ وَ فِصٰالُهُ فِي عٰامَيْنِ أَنِ اُشْكُرْ لِي وَ لِوٰالِدَيْكَ إِلَيَّ اَلْمَصِيرُ
معنای آیه
و ما به آدمى دربارۀ پدر و مادرش سفارش كردهايم، مادرش او را، با ضعف از پى ضعف، باردار بود و از شير بازگرفتن او نيز دو سال طول كشيد (و سفارش كردهايم) كه شكرگزار من باش و شكرگزار پدر و مادرت، (و بدان كه) بازگشت به سوى من است.
تفسیر قرآن
در این آیه می فرماید:
ما به انسان در باره پدر و مادرش سفارش كرديم. آنگاه با اشاره به زحمات فوق العاده مادر مى گويد: مادرش او را با ضعف از پی ضعف باردار بود و از شیر بازگرفتنش نیز دوسال طول کشید.
آنگاه با قرار دادن شكر پدر و مادر در كنار شكر خدا مي فرمايد: و به انسان توصيه كرده ايم، كه شكرگزار من و پدر و مادرت باش. شكر من به عنوان آفريدگار و پروردگار و ولي نعمت اصليت و دادن چنين پدر و مادر مهرباني به تو و شكر پدر و مادر به عنوان واسطه اين فيض من به تو و بدانيد كه بازگشت همه به نزد من است و اگر در شكر من يا پدر و مادرت كوتاهي كني، در آنجا مورد عقاب قرار مي گيري.
از آن رو، مادران در دوران باردارى دچار سستی مى شوند، كه از تمام مواد حياتى بدنشان بهترينش را تقديم جنين خود می کنند و در نتيجه خود دچار كمبود انواع ويتامين ها می شوند. حتّیٰ اين مطلب در دوران شير دادن نيز ادامه دارد، چون «شير» شيره جان مادر است.
مردى به رسول اكرم (ص) گفت: يا رسول الله، به چه كس نيكى كنم؟ فرمود به مادرت، عرضه داشت: سپس به چه كس؟ فرمود: به مادرت، عرضه داشت: سپس به چه كس؟ فرمود: به مادرت، عرضه داشت: سپس به چه كس؟ فرمود به پدرت. (كافى 2/ 159، ح 9)
در قرآن مجيد بارها در باره ی پدر و مادر سفارش شده؛ ولي در مورد فرزندان جز در مورد نهي از كشتن آنها، سفارشي نشده است؛ و اين بدان خاطر است، كه پدر و مادر معمولاً به حكم عاطفه به فرزندانشان مي رسند؛ در صورتيكه بسيار ديده شده، كه فرزندان پدر و مادر خود را ـ مخصوصاً در پيري و افتادگي ـ به فراموشي مي سپارند.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر