معنای آیه
در اين آيه كه هم به آيات آفاقي اشاره شده و هم به آيات انفسي، مي فرمايد:
از نشانه هاي خدا آفرينش آسمانها و زمين و اختلاف زبانها و رنگهاي شماست، قطعاً در اين امور، نشانه هايي است براي دانشمندان.
هر چند آسمان با خورشيد و ماه و ستارگانش همواره براي انسان هاي انديشمند يكي از آيات بزرگ خدا بوده؛ ولي امروزه با پيشرفت نجوم به هزارها برابر آنچه در قديم از آسمان مي دانستند، پي برده اند. به طوريكه گفته اند: در كهكشان ما كه يكي از ميليونها كهكشان است، قريب صد ميليون ستاره هست، كه خورشيد ما يكي از ستارگان متوسّط آن است. هرچه علم زمين شناسي و گياهشناسي و جانورشناسي هم پيشرفت كرده، عجايب بيشتري از زمين كشف شده كه هر يك آيت بزرگي از خداوندند.
بي ترديد يكي از نشانه هاي لطف و رحمت خدا بر آدميان، اختلاف زبانها و رنگهای آن هاست. چه اگر چنين نبود، نه هيچ يك از افراد آدمی يكديگر را مي شناختند و نه مجرم از بي گناه، فرمانده از فرمانبر، رئيس از مرئوس و دوست از دشمن؛ و معلوم است كه در آن صورت زندگي چه دشوار بود؟
و نيز اختلاف زبان و رنگ مي تواند اشاره به زبان هاي مختلف عربي، فارسي، انگليسي و حتّیٰ اختلاف لهجه ها در يك زبان باشد و اختلاف در رنگ اشاره به نژادهاي مختلف انسان و حتّی اختلاف رنگ افراد در هر نژادي باشد. پس متفكّرين در خلقت آسمان و زمين و نيز در زبانها و رنگ هاي انسانها، آياتي دقيق مي بينند، كه به طور وضوح دلالت بر صانعي عالم و حكيم براي آنها دارد.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر