معنای آیه
گفته اند: بعضی از مؤمنان از ترس کفّار توان اداى وظائف اسلامى خود نداشتند؛ این آیه نازل شد و به آنها فرمود: اي بندگان من، كه ايمان آورده ايد، اگر نمی توانيد در وطن واجبات دينی را اقامه كنند، مهاجرت نماييد، سرزمين من وسيع است، هجرت كنيد و تنها مرا بپرستيد.
يعني اگر هجرت كنيد شما را همچون در وطن روزي مي دهم.
هر چند حبّ وطن جزء سرشت هر انسانى است؛ ولى شرع و عقل حکم می کنند، در هر زمان و مكانی که فرد يا افرادی نتوانند به وظايف دينی خود عمل کنند، بايد به مناطقى مهاجرت کنند كه بتوانند به خوبی دين خود را حفظ کنند و اعمال دينی خود را انجام دهند.
اميرمؤمنان (ع) مى فرمايد: لَيسَ بَلَدٌ بِاَحَقَّ بِكَ مِن بَلَدٍ، خَيرُالبِلادِ ماحَمَلَكَ: هيچ شهري براي تو از شهر ديگر بهتر نيست، بهترين شهر آن استكه پذيرايت باشد. (نهجالبلاغه، حكمت 442)
امام باقر (ع) فرمودند: از حاكم فاسق پيروى نكنيد و اگر ترسيديد كه آنان سبب فتنه و انحراف در دين شما شوند، هجرت كنيد. (نورالثقلين)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر