تفسیر قرآن

گفته ­اند: چون کسی مسلمان شد، مادرش تصميم گرفت غذا نخورد، آب ننوشد، تا فرزندش از اسلام باز گردد.

اين آيه نازل‏ شد و به عنوان يك دستور كلّي ­فرمود:

«ما به انسان توصيه كرديم، كه نسبت به پدر و مادرش نيكي كند؛ ولي اگر پدر و مادر سعي كردند براي من شريك قائل شوي،‌­ كه به آن علم نداري، از آن­ها اطاعت نكن».

يعني شرك هيچ دليلي ندارد و انسان نبايد از چيزي که علم ندارد پيروي كند، تا چه رسد به شرك كه انسان به بطلانش هم علم دارد.

اميرمؤمنان (ع) هم فرموده: «لاطَاعَةَ لِمَخلوقٍ في مَعصِيَةِ الخالِقِ: هيچ اطاعتي از مخلوق، در نافرماني خالق روا نيست. (نهج البلاغه، حكمت 165)

و در پايان خداوند مي ‏افزايد: بازگشتتان به سوي من است؛ پس من شما را از اعمالي كه انجام مي ­‏داديد، آگاه مي‏ سازم و پاداش و كيفر آن را بي ­كم‏ و كاست به شما خواهم داد.

احسان و نيكى به والدين، بدون قيد و شرط است. و شامل پدر و مادر كافر و مشرك هم می­ شود.

شخصي به پيامبر (ص) عرض كرد: من به كي نيكي كنم؟‌ فرمود:  به مادرت. دوباره پرسيد: بعد از او به چه كسي؟ فرمود به مادرت. بار سوّم سؤال كرد:‌ بعد از او به چه كسي؟ باز فرمود: به مادرت.

و چون بار چهارم پرسيد: بعد به چه كسي؟ فرمود: به پدرت؛ آن­گاه ساير بستگان را به ترتيب نزديكي آن­ها با انسان توصيه فرمود. (مجمع)

و پيامبر اکرم (ص) فرموده: «اَلجَنَّةُ تَحتَ اَقدامِ الاُمَّهاتِ:‌ بهشت زير پاي مادران است» يعني با خضوع و مثل خاك راه بودن در برابر مادر مي ­توان به بهشت راه يافت. (مجمع)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان