سوره قصص - آیه 57 - جزء 20
وَ قٰالُوا إِنْ نَتَّبِعِ اَلْهُدىٰ مَعَكَ نُتَخَطَّفْ مِنْ أَرْضِنٰا أَ وَ لَمْ نُمَكِّنْ لَهُمْ حَرَماً آمِناً يُجْبىٰ إِلَيْهِ ثَمَرٰاتُ كُلِّ شَيْءٍ رِزْقاً مِنْ لَدُنّٰا وَ لٰكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لاٰ يَعْلَمُونَ
معنای آیه
گويند: اگر همراه تو پيرو هدايت شويم ما را از سرزمينمان مىربايند، مگر ما آنان را در حرم امنى جاى ندادهايم تا انواع ثمرات كه روزى (آنها) از جانب ماست، به سوى آن حرم سرازير شود؟ ولى، البته، بيشتر آنان ناآگاهند.
تفسیر قرآن
بعد از آنكه فرمود: «مردان حقّ خواه به دين حقّ ايمان مي آورند» مي فرمايد:
مشرکین می گويند: اگر با ايمان به اسلام همراه تو هدايت پذيرا شويم، ما را از سر زمين مان مكّه بيرون مي كنند؛ به آنها بگو: مگر در حال كفر آنها را در حرمی امن قرار نداديم، تا انواع ثمرات كه روزي آنها از جانب ماست، از هر سو بدان سرازير شود؛ ولي بيشترشان اين مطلب را نمي دانند. بعد از اسلام نيز مكّه كه سرزميني خشك است، همواره غرق در نعمت هاي مختلف بوده است.
متأسّفانه بعضي از اهل سنّت گفته اند: اين آيه مربوط به ابوطالب عموي پيامبر اكرم (ص) است، آيه اي كه به قول فخررازي كمترين دلالتي بركفر ابوطالب در آن نيست.
در درّ منثور رواياتي به اين مضمون نقل شده، كه در آستانه فوت ابوطالب، پيامبر (ص) ايمان بر او عرضه داشت امّا او نپذيرفت و اين آيه نازل شد. علّامه اميني در جلد هشتم «الغدير» با ردّ تمامي اين روايات مجعول، با استناد به منابع تاريخي گويد: راويان اين روايات در زمان فوت ابوطالب يا شيرخوار بودند يا چون ابوهريره هنوز اسلام نياورده بودند. همچنين ايشان در آنجا صدها شعر از خود ابوطالب، كه معروف اند و در ديوان او به چاپ رسيده است و دهها خاطره و چهل حديث از اهل بيت پيامبر (ص) ذكر مي كند، كه حاكي از ايمان عميق جناب ابوطالب به خدا و رسول خدا (ص) است، از جمله:
1 ـ سخنان پيامبر اسلام (ص) و ائمّه معصومين (ع) پيرامون ايمان ابوطالب.
2 ـ دعاي پيامبر اکرم (ص) بالاي منبر به ابوطالب و تشييع جنازة او.
3 ـ حديث پيامبر (ص)كه من شفيع والدين و عمويم ابوطالب در قيامتم.
4 ـ حمايت هاي ابوطالب از پيامبر (ص) كه در مواقع خطر جاي خوابش را با جاي خواب فرزندش علي (ع) عوض مي كرد و فرزندش را در معرض خطر قرار مي داد.
5 ـ وصيّتنامه ابوطالب مبني بر حمايت بني هاشم از پيامبر اسلام (ص) .
6 ـ حزن و اندوه پيامبر اكرم (ص) در فوت ابوطالب.
7 ـ زندگي فاطمه بنت اسد با ابوطالب، كه در اسلام او شكّي نيست؛ و اگر ابوطالب مسلمان نبود، نبايد زن مسلمان همسرش باشد.
8 ـ توصيه ابوطالب به زن و پسرش جعفر در حمايت از پيامبر (ص) و توجّه به نماز.
آري، دشمنان علي (ع) و در رأس آنها بني اميّه چه بودجه هاي کلانی به جاعلين حديث مزدورشان در راه ضربه زدن به آن حضرت هزينه كردند.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر