معنای آیه
و روزي كه از هر امّتي گروهي از آنان را كه آيات ما را در مورد توحيد و معاد و انبيا و امامان و كتب آسماني تكذيب مي كردند، گرد مي آوريم و آنها كنار هم باز می دارند، تا گروه های ديگر به آنان ملحق شوند.
امام صادق (ع) فرموده: رجعت عمومي نيست، تنها گروهي بازگشت مي كنند، كه ايمان خالص يا شرك خالص داشته باشند. (بحار 53/39)
ابن ابي عمير گويد: امام صادق (ع) به من فرمود: مردم در باره آيه: «يَومَ نَحشُرُ مِن كُلِّ اُمَّةٍ فَوجاً» چه مي گويند؟ عرض کردم: مي گويند: در باره ی قيامت است. فرمود: نه، بلكه در باره رجعت است، مگر خداي تعاليٰ در قيامت از هر امّتي فوجي را محشور مي كند و بقيّه امّتها را رها مي كند؟ با اينكه خودش فرموده: وَ حَشَرناهُم، فَلَم نُغادِر مِنهُم اَحَداً: آنان را محشور مي كنيم و كسي را از قلم نمي اندازيم. (تفسیر قمي)
البتّه بعضي از دانشمندان شيعه، رجعت را به معني بازگشت دولت و حكومت اهل بيت (ع) تفسير كرده اند، نه بازگشت اشخاص و زنده شدن مردگان. (مجمع البيان)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر